Η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν επηρεάζει μόνο τους πνεύμονες και την καρδιά. Σύμφωνα με νέα μεγάλη μελέτη ερευνητών του Emory University στις ΗΠΑ, τα άτομα που εκτίθενται σε υψηλότερα επίπεδα ρύπανσης αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν νόσο Αλτσχάιμερ.
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό ανοικτής πρόσβασης PLOS Medicine και προσθέτουν σημαντικά στοιχεία σε μια συζήτηση που απασχολεί εδώ και χρόνια την επιστημονική κοινότητα.
Τι είναι η νόσος Αλτσχάιμερ
Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας και εκτιμάται ότι επηρεάζει περίπου 57 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Χαρακτηρίζεται από σταδιακή απώλεια μνήμης, δυσκολία στη σκέψη και στην οργάνωση, καθώς και αλλαγές στη συμπεριφορά.
Μέχρι σήμερα, είναι γνωστό ότι παράγοντες όπως η υπέρταση, το εγκεφαλικό επεισόδιο και η κατάθλιψη αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας. Η ατμοσφαιρική ρύπανση έχει επίσης συνδεθεί με αυτές τις παθήσεις, αλλά δεν ήταν ξεκάθαρο αν επηρεάζει τον εγκέφαλο έμμεσα ή και άμεσα.
Πώς έγινε η έρευνα
Οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από σχεδόν 28 εκατομμύρια άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, τα οποία συμμετείχαν στο πρόγραμμα Medicare την περίοδο 2000–2018.
Για κάθε συμμετέχοντα υπολογίστηκε η μακροχρόνια έκθεση σε ατμοσφαιρική ρύπανση και καταγράφηκε αν διαγνώστηκε με νόσο Αλτσχάιμερ, λαμβάνοντας υπόψη και την παρουσία άλλων χρόνιων παθήσεων.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα για την ατμοσφαιρική ρύπναση
-
Όσο μεγαλύτερη ήταν η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση, τόσο αυξανόταν ο κίνδυνος εμφάνισης Αλτσχάιμερ.
-
Η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη σε άτομα που είχαν ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου.
-
Η υπέρταση και η κατάθλιψη προσέθεταν μόνο μικρή επιπλέον επιβάρυνση στον συνολικό κίνδυνο, σε σύγκριση με την επίδραση της ρύπανσης.
Με απλά λόγια, τα δεδομένα δείχνουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να επηρεάζει τον εγκέφαλο άμεσα, επιταχύνοντας διαδικασίες που σχετίζονται με τη νευροεκφύλιση.
Γιατί έχει σημασία αυτό
Τα ευρήματα υποστηρίζουν ότι η βελτίωση της ποιότητας του αέρα δεν είναι μόνο ζήτημα περιβαλλοντικής πολιτικής, αλλά και ουσιαστικό μέτρο πρόληψης για σοβαρές νευρολογικές παθήσεις.
Ειδικά για τους ηλικιωμένους και για άτομα με ιστορικό εγκεφαλικού, η μείωση της έκθεσης στη ρύπανση θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στη διατήρηση της γνωστικής υγείας.
Τι πρέπει να γνωρίζουμε για τους περιορισμούς
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα επίπεδα ρύπανσης υπολογίστηκαν με βάση μοντέλα ανά περιοχή και όχι με ατομικές μετρήσεις. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρχουν μικρές αποκλίσεις στην πραγματική έκθεση κάθε ατόμου.
Η νέα μελέτη ενισχύει την ιδέα ότι ο καθαρός αέρας δεν είναι πολυτέλεια, αλλά βασικός παράγοντας για την υγεία του εγκεφάλου. Η προστασία από την ατμοσφαιρική ρύπανση φαίνεται πως αφορά όχι μόνο το παρόν μας, αλλά και τη μνήμη και την ποιότητα ζωής μας στο μέλλον.
