Το κοινωνικό άγχος δεν είναι απλώς μια εσωτερική ψυχολογική “δυσκολία”, ένα αίσθημα ντροπής ή αμηχανίας—είναι μια πραγματική βιολογική κατάσταση που επηρεάζει τον εγκέφαλο, το νευρικό σύστημα, ακόμη και το μικροβίωμα του εντέρου. Σύμφωνα με το UK National Institute for Health and Care Excellence (NICE), περίπου το 12% των ανθρώπων θα βιώσουν κοινωνικό άγχος στη ζωή τους, καθιστώντας το την πιο συχνή μορφή άγχους.
Τι είναι το κοινωνικό άγχος;
Το Βρετανικό σύστημα υγείας το περιγράφει ως «μακροχρόνιο και έντονο φόβο κοινωνικών καταστάσεων», που συνήθως ξεκινά στην εφηβεία και μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα. Τα άτομα με κοινωνικό άγχος φοβούνται ότι μπορεί να κάνουν ή να πουν κάτι που θα τους φέρει ντροπή, ταπείνωση ή απόρριψη.
Είναι σημαντικό να ξεχωρίσουμε το κοινωνικό άγχος από την εσωστρέφεια. Οι εσωστρεφείς δεν φοβούνται ή αποφεύγουν τους άλλους· απλώς προτιμούν ήρεμες, ατομικές αλληλεπιδράσεις. Αντίθετα, το κοινωνικό άγχος είναι η αντίδραση του εγκεφάλου σε μια αντιληπτή απειλή, ανεξάρτητα από την επιθυμία για κοινωνική συναναστροφή.
Ποια η σχέση με το έντερο;
Τα τελευταία χρόνια, η επιστήμη μέσα από έρευνες επισημαίνει ότι η ψυχική υγεία συνδέεται σε ένα βαθμό με το μικροβίωμα του εντέρου, αναφέροντας ότι τα βακτήρια που ζουν στο έντερό μας μπορούν να επηρεάσουν τη διάθεση, το αίσθημα άγχους και την κοινωνική μας συμπεριφορά. Μελέτη ερευνητικής ομάδας από το University College Cork σε άτομα με και χωρίς κοινωνικό άγχος, ανέφερε σημαντικές διαφορές στα βακτήρια του εντέρου μεταξύ των δύο ομάδων. Αυτό μπορεί επομένως να είναι μια ένδειξη ότι η σχέση μεταξύ εγκεφάλου και εντέρου μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο στην εκδήλωση του κοινωνικού άγχους.
Επιπλέον, επιστημονικές μελέτες αναφέρουν ότι το μικροβίωμα μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο χειριζόμαστε καθημερινούς στρεσογόνους παράγοντες. Σύμφωνα με τα στοιχεία ερευνών, μια διατροφή φιλική προς το έντερο, όπως η μεσογειακή, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο κατάθλιψης και άγχους έως και 40%. Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει πως η διατροφή μπορεί να αντικαταστήσει στην περίπτωση της κατάθλιψης τις θεραπείες που συνιστούν οι ειδικοί. Περισσότερο αφορά στην αναγνώριση του ρόλου που παίζει η διατροφή στη διάθεσή μας.
Τι μπορούμε να αλλάξουμε;
Σαφώς και το μικροβίωμα του καθενός μας είναι μοναδικό. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για μια πιο υγιεινή εκδοχή του εαυτού μας. Η έρευνα επισημαίνει χαρακτηριστικά ότι το μικροβίωμα προσαρμόζεται γρήγορα στη διατροφή μας. Οι επιλογές μας μπορούν επομένως να το αναδιαμορφώσουν σταδιακά. Πέραν της καλής διατροφής που, όπως είπαμε, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο, άλλοι παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως ο επαρκής ύπνος, η διαχείριση του στρες και η σωματική δραστηριότητα επηρεάζουν επίσης το μικροβίωμα. Επομένως, χρειάζεται μια ολιστική προσέγγιση για να απολαμβάνουμε μια καλύτερη, σε όλα τα επίπεδα, ζωή.