Ποια λιπαρά θεωρούνται πιο υγιεινά; Λιγότερο λίπος σημαίνει απαραίτητα καλύτερη υγεία;
Για δεκαετίες, το λίπος θεωρούνταν «εχθρός» της υγείας. Η κυρίαρχη συμβουλή ήταν απλή: όσο λιγότερα λιπαρά καταναλώνουμε, τόσο το καλύτερο. Όμως η σύγχρονη επιστημονική έρευνα δείχνει ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Οι ειδικοί σήμερα συμφωνούν ότι η υπερβολική προσπάθεια περιορισμού των λιπαρών είναι πλέον παρωχημένη. Οι οδηγίες πλέον επικεντρώνονται περισσότερο:
- στα συνολικά διατροφικά πρότυπα
- στην ποιότητα των λιπαρών
- και πολύ λιγότερο στην μείωση της ποσότητας.
Μάλιστα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα λιπαρά αποτελούν απαραίτητο μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.
Λιπαρά: Η ποιότητα είναι το «κλειδί»
Ο τύπος των λιπαρών έχει μεγαλύτερη σημασία από την ποσότητα κατανάλωσης.
Τα λεγόμενα «καλά» λιπαρά μπορούν να:
- μειώσουν τη φλεγμονή
- βελτιώσουν τα επίπεδα χοληστερόλης
- βοηθήσουν στον έλεγχο της όρεξης
Παράλληλα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι αυτό που μετρά περισσότερο είναι η ποιότητα της συνολικής διατροφής και όχι τόσο το αν μια διατροφή είναι χαμηλή σε λιπαρά ή σε υδατάνθρακες. Οι ίδιοι προτείνουν να αντικαταστήσουμε τα κορεσμένα λιπαρά με μονοακόρεστα και πολυακόρεστα, τα οποία βοηθούν στη μείωση της «κακής» LDL χοληστερόλης.
Τα «καλά» λιπαρά τα βρίσκουμε σε τρόφιμα, όπως:
- ελαιόλαδο
- αβοκάντο
- ξηροί καρποί
- σπόροι
- λιπαρά ψάρια (όπως σολομός)
Η πλήρης αποφυγή των κορεσμένων λιπαρών δεν είναι ρεαλιστική. Άλλωστε, αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι, όπως αναφέρθηκε, η ισορροπία και οι σωστές αντικαταστάσεις. Για παράδειγμα, η αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών με επεξεργασμένους υδατάνθρακες ή ζάχαρη δεν αποτελεί την καλύτερη επιλογή. Αντίθετα, η αντικατάστασή τους με πιο υγιεινές πηγές όπως οι παραπάνω, θεωρείται μια πολύ πιο ωφέλιμη επιλογή για την καρδιά και τη συνολική υγεία.
Μπορεί κάποιος να είναι «αδύνατος αλλά μεταβολικά μη υγιής»;
Ναι. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ένα άτομο μπορεί να έχει φυσιολογικό βάρος αλλά να παρουσιάζει:
- λιπώδες ήπαρ
- αντίσταση στην ινσουλίνη
- αυξημένα τριγλυκερίδια
- μεταβολικό σύνδρομο
Για αυτόν τον λόγο, η ζυγαριά ή ο δείκτης μάζας σώματος, δεν είναι πάντα ο καλύτερος δείκτης υγείας.
Επιπλέον, η έρευνα δείχνει ότι η θέση του λίπους στο σώμα μπορεί να είναι πιο σημαντική από την ποσότητα. Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι:
Το σπλαχνικό λίπος
- βρίσκεται βαθιά στην κοιλιά
- περιβάλλει τα όργανα
- συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και διαβήτη
Το υποδόριο λίπος
- βρίσκεται κάτω από το δέρμα
- λειτουργεί κυρίως ως «μόνωση»
- έχει μικρότερο μεταβολικό κίνδυνο
Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί θεωρούν ότι δείκτες όπως:
- η περίμετρος μέσης
- η αρτηριακή πίεση
- τα επίπεδα γλυκόζης και χοληστερόλης
δίνουν μια πιο σαφή εικόνα για την υγεία από τον αριθμό στη ζυγαριά.
Συμπερασματικά, τα λιπαρά δεν είναι όλα ίδια. Αντί να τα αποφεύγουμε εντελώς, το σημαντικό είναι να επιλέγουμε τις σωστές πηγές και να διατηρούμε μια συνολικά ισορροπημένη διατροφή. Επιπλέον, όσον αφορά το σωματικό λίπος, δεν έχει σημασία μόνο η ποσότητα αλλά και το πού αποθηκεύεται στο σώμα. Επομένως, αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι να υιοθετούμε έναν υγιεινό τρόπο ζωής, με ισορροπημένη διατροφή, τακτική σωματική δραστηριότητα και τακτικό έλεγχο βασικών δεικτών υγείας.
