Γιατί το σύνδρομο long covid επιμένει σε ορισμένους ανθρώπους; Ένα μικροσκοπικό βακτήριο που ζει φυσιολογικά στο αναπνευστικό σύστημα φαίνεται πως μπορεί να προσφέρει κρίσιμες απαντήσεις. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου το 6% όσων μολύνονται από τον SARS‑CoV‑2, δηλαδή σχεδόν 400 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως, εμφανίζουν μακροχρόνια συμπτώματα. Η κατανόηση των μηχανισμών που οδηγούν σε αυτή την επίμονη μορφή της νόσου παραμένει, επομένως, καθοριστικής σημασίας για τη δημόσια υγεία.
Η πενταετής μελέτη για την long covid
Το 2021, εν μέσω της πανδημίας, το Πανεπιστήμιο της Λουβέν (UCLouvain, Βέλγιο) και το πανεπιστημιακό νοσοκομείο Cliniques universitaires Saint‑Luc ξεκίνησαν μια μεγάλης κλίμακας μελέτη με στόχο να διαπιστώσουν αν τα μακροχρόνια συμπτώματα μπορούν να προβλεφθούν ήδη από την οξεία φάση της λοίμωξης.
Στόχος ήταν να κατανοηθούν καλύτερα οι βιολογικοί μηχανισμοί που οδηγούν στην long covid και, ενδεχομένως, να εντοπιστεί μια προληπτική θεραπευτική προσέγγιση.
Μετά από πέντε χρόνια έρευνας, οι επιστήμονες εντόπισαν έναν απρόσμενο «σύμμαχο»: το βακτήριο Dolosigranulum pigrum, το οποίο αποτελεί φυσιολογικό μέρος του αναπνευστικού μικροβιώματος.
Το βακτήριο που συνδέεται με καλύτερη ανάρρωση
Οι λοιμωξιολόγοι και ειδικοί στις μολυσματικές νόσους στο Saint‑Luc, εξέτασαν τη σοβαρότητα των long covid συμπτωμάτων σε 156 ασθενείς. Εστίασαν κυρίως στη σοβαρή κόπωση, τα γνωστικά προβλήματα και τις αναπνευστικές δυσκολίες, όπως η δύσπνοια. Παράλληλα, οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα αίματος και ρινοφαρυγγικά επιχρίσματα για να εντοπίσουν μοριακές υπογραφές που σχετίζονται με τις πιο επίμονες μορφές της νόσου.
Σύμφωνα με τα ευρήματά τους, τα υψηλότερα επίπεδα Dolosigranulum pigrum φάνηκαν να συνδέονται με μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης long covid, ενώ τα χαμηλά επίπεδα του βακτηρίου συσχετίστηκαν με μεγαλύτερη τάση για παρατεταμένα συμπτώματα.
Όσα αποκαλύπτει το αναπνευστικό μικροβίωμα για την long covid
Οι ερευνητές του UCLouvain και του Saint‑Luc σημειώνουν ότι η μελέτη τους υποδηλώνει πως ορισμένα «προστατευτικά» βακτήρια του αναπνευστικού μικροβιώματος μπορεί να συμβάλλουν σε καλύτερη ανάρρωση μετά από ιογενείς λοιμώξεις, όπως η long covid ή η γρίπη. Η διαταραχή αυτών των βακτηρίων, ιδίως σε περιπτώσεις σοβαρής λοίμωξης ή μη στοχευμένης χρήσης αντιβιοτικών, φαίνεται ότι θα μπορούσε να επηρεάσει την πορεία της νόσου σε βάθος χρόνου.
Πιο απλά, όταν το συγκεκριμένο βακτήριο βρίσκεται σε υψηλότερα επίπεδα, φαίνεται να προσφέρει προστασία. Όταν βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα, αυξάνεται η πιθανότητα επίμονων συμπτωμάτων.
Προς μια νέα γενιά προληπτικών θεραπειών
Το Dolosigranulum pigrum ήταν ήδη γνωστό ότι έχει προστατευτικό ρόλο στη γρίπη. Τα νέα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Microbiology Spectrum, ενισχύουν την υπόθεση ότι το βακτήριο αυτό μπορεί να είναι ωφέλιμο και στην περίπτωση άλλων ιογενών λοιμώξεων.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ανακάλυψη αυτή μπορεί να επιταχύνει την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών στρατηγικών, οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν προληπτικά πριν από τον χειμώνα για την προστασία από σοβαρές λοιμώξεις, όπως η covid‑19 ή η γρίπη.
Η μελέτη επισημαίνει επίσης ότι η μη στοχευμένη χρήση αντιβιοτικών θα μπορούσε να επηρεάσει δυσμενώς την ικανότητα του αναπνευστικού μικροβιώματος να αμυνθεί απέναντι σε σοβαρές λοιμώξεις, υπογραμμίζοντας για μία ακόμη φορά ότι η συνετή χρήση αντιβιοτικών παραμένει κρίσιμη.
