Η μακροζωία δεν εξαρτάται μόνο από τα γονίδιά μας. Αν και η κληρονομικότητα παίζει έναν ρόλο, οι ειδικοί συμφωνούν ότι ο τρόπος που ζούμε καθημερινά επηρεάζει ουσιαστικά τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική μας υγεία μακροπρόθεσμα. Τα καλά νέα; Δεν χρειάζονται ακραίες αλλαγές. Μικρές, σταθερές κινήσεις μπορούν να κάνουν πραγματική διαφορά. Δεν χρειάζεται να τα αλλάξουμε όλα από αύριο. Το πιο αποτελεσματικό βήμα είναι μειώσουμε σταδιακά και τελικά να κόψουμε τις παρακάτω συνήθειες:
1. Μια διατροφή βασισμένη σε επεξεργασμένα τρόφιμα
Τα τελευταία χρόνια, η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων έχει αυξηθεί σημαντικά. Πρόκειται για προϊόντα που συχνά περιέχουν περισσότερο αλάτι, ζάχαρη και κορεσμένα λιπαρά, αλλά λιγότερες φυτικές ίνες και θρεπτικά συστατικά.
Αυτή η διατροφική συνήθεια έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα, υπέρταση, διαβήτη και ορισμένες μορφές καρκίνου.
2. Το κάπνισμα
Το κάπνισμα παραμένει ένας από τους σημαντικότερους και πιο αποτρέψιμους παράγοντες κινδύνου για πρόωρο θάνατο. Συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο, καρδιοπάθειες, χρόνια αναπνευστικά προβλήματα και εγκεφαλικό.
Ακόμα και λίγες εβδομάδες μετά τη διακοπή, η κυκλοφορία του αίματος και η αρτηριακή πίεση αρχίζουν να βελτιώνονται, ενώ με τον χρόνο μειώνεται και ο κίνδυνος σοβαρών νοσημάτων.
3. Η καθιστική ζωή
Η πολύωρη ακινησία επιβαρύνει τον οργανισμό, ακόμα κι αν δεν το καταλαβαίνουμε άμεσα. Η καθιστική ζωή έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο για μεταβολικά νοσήματα, καρδιαγγειακά προβλήματα και χαμηλότερη ποιότητα ζωής.
4. Το να κρατάμε θυμό για καιρό
Ο θυμός είναι φυσιολογικό συναίσθημα. Όταν όμως γίνεται μόνιμη κατάσταση ή μετατρέπεται σε πικρία, μπορεί να επηρεάζει αρνητικά το σώμα. Το χρόνιο στρες και η έντονη συναισθηματική φόρτιση αυξάνουν τα επίπεδα κορτιζόλης, της ορμόνης του στρες, η οποία σε βάθος χρόνου μπορεί να επηρεάσει την καρδιά, τον μεταβολισμό και το ανοσοποιητικό.
Η συναισθηματική αποφόρτιση, η συζήτηση, η ψυχοθεραπεία, το journaling ή ακόμη και η συνειδητή απόφαση να μην ανακυκλώνουμε μια κατάσταση μπορούν να μειώσουν το ψυχικό φορτίο.
5. Η κοινωνική απομόνωση
Ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ον. Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση έχουν συνδεθεί με χειρότερη ψυχική υγεία, αυξημένο στρες, μεγαλύτερο κίνδυνο κατάθλιψης και, σύμφωνα με πολλές μελέτες, υψηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου.
Η ουσιαστική επαφή με άλλους ανθρώπους λειτουργεί προστατευτικά. Δεν χρειάζονται δεκάδες γνωριμίες. Αρκούν λίγες σταθερές, ποιοτικές σχέσεις που προσφέρουν στήριξη, σύνδεση και αίσθηση ασφάλειας.
6. Η σκέψη ότι μόνο οι μεγάλες αλλαγές μετράνε
Πολλοί πιστεύουμε ότι για να αλλάξουμε τη ζωή μας πρέπει να κάνουμε μια εντυπωσιακή αρχή: αυστηρή δίαιτα, καθημερινή γυμναστική, πλήρη αναδιοργάνωση. Συνήθως, όμως, αυτές οι απότομες αλλαγές δεν κρατούν.
Στην πραγματικότητα, οι μικρές, ρεαλιστικές συνήθειες είναι συχνά πιο αποτελεσματικές.
7. Η αναβολή των εξετάσεων ή η άρνηση
Το να αγνοούμε συμπτώματα ή να αποφεύγουμε τον προληπτικό έλεγχο δεν προστατεύει την υγεία μας. Αντίθετα, μπορεί να καθυστερήσει τη διάγνωση και την αντιμετώπιση προβλημάτων που, αν εντοπιστούν έγκαιρα, συχνά αντιμετωπίζονται πιο αποτελεσματικά.
Ο τακτικός έλεγχος, ανάλογα με την ηλικία και το ιατρικό ιστορικό, είναι βασικό κομμάτι της πρόληψης. Η συνέπεια στις ιατρικές οδηγίες και η έγκαιρη φροντίδα είναι επένδυση για το μέλλον.
8. Οι κακές συνήθειες ύπνου
Ο ύπνος δεν είναι «χαμένος χρόνος». Είναι μία από τις πιο σημαντικές λειτουργίες αποκατάστασης του οργανισμού. Τόσο ο πολύ λίγος όσο και ο υπερβολικός ύπνος έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο προβλημάτων υγείας.
Ο ποιοτικός ύπνος βοηθά στη ρύθμιση του στρες, στη λειτουργία του ανοσοποιητικού, στη μνήμη, στην καρδιά και στη μεταβολική ισορροπία.
9. Το χρόνιο στρες
Το στρες σε μικρές δόσεις είναι φυσιολογικό. Όταν όμως γίνεται μόνιμο, ο οργανισμός μένει σε κατάσταση «συναγερμού». Αυτό μπορεί να επηρεάσει την αρτηριακή πίεση, τον ύπνο, το ανοσοποιητικό, την πέψη, τη διάθεση και πιθανώς τη διαδικασία της βιολογικής γήρανσης.
