Για πολλούς ανθρώπους, η εργασία από το σπίτι ήταν ένα από τα λίγα καλά πράγματα που άφησε πίσω της η πανδημία. Λιγότερες μετακινήσεις, μεγαλύτερη ευελιξία, περισσότερος χρόνος μέσα στη μέρα. Όμως, ενώ η τηλεργασία έχει συνδεθεί με σημαντικά οφέλη για την καθημερινότητα, νέα δεδομένα δείχνουν ότι μπορεί να έχει και μια λιγότερο ορατή πλευρά — ιδιαίτερα για όσους ζουν μόνοι.
Μια νέα μελέτη αποκάλυψε πως η επί μονίμου βάσεως εργασία από το σπίτι σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα ψυχολογικής δυσφορίας, φέρνοντας ξανά στο προσκήνιο το ερώτημα: πόσο σημαντική είναι τελικά η καθημερινή ανθρώπινη επαφή για την ψυχική μας ισορροπία;
Τηλεργασία & ψυχική υγεία: Τι έδειξε η νέα έρευνα
Η μελέτη η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science, ανέλυσε δεδομένα για 588.322 άτομα μέσα από πέντε μεγάλες αμερικανικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 2011 και 2024.
Για να περιοριστεί η επίδραση των έκτακτων συνθηκών της πανδημίας, οι ερευνητές απέκλεισαν τα χρόνια κορύφωσης της Covid-19 από την ανάλυσή τους.
Στη συνέχεια συνέκριναν δείκτες που σχετίζονταν με την ψυχική υγεία — όπως χρήση υπηρεσιών υποστήριξης και συνταγογράφηση αντικαταθλιπτικών — μεταξύ εργαζομένων που είχαν μεγαλύτερη δυνατότητα τηλεργασίας και εκείνων εργάζονταν κυρίως με φυσική παρουσία.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι όσοι εργάζονταν περισσότερο εξ αποστάσεως μετά την πανδημία εμφάνισαν μια μικρή αλλά σταθερή αύξηση στην ψυχολογική δυσφορία σε σύγκριση με όσους συνέχισαν να εργάζονται με φυσική παρουσία.
Τηλεργασία: Γιατί όσοι ζουν μόνοι επηρεάζονται περισσότερο;
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι η αρνητική επίδραση δεν καταγράφηκε με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Οι άνθρωποι που ζούσαν μόνοι εμφάνισαν σχεδόν διπλάσια αύξηση στην ψυχολογική επιβάρυνση σε σχέση με όσους συγκατοικούσαν με άλλους. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η εξήγηση μπορεί να βρίσκεται σε κάτι πολύ απλό: στην απώλεια της καθημερινής κοινωνικής επαφής.
Η εργασία δεν είναι μόνο παραγωγικότητα, στόχοι και υποχρεώσεις. Είναι και οι σύντομες συζητήσεις με συναδέλφους, το διάλειμμα για καφέ, η αίσθηση ότι μοιραζόμαστε μια κοινή καθημερινότητα.
Όταν αυτά εξαφανίζονται, ειδικά για ανθρώπους που περνούν ήδη πολύ χρόνο μόνοι, η αίσθηση απομόνωσης μπορεί να ενισχυθεί.
Οι μικρές επαφές ίσως είναι πιο σημαντικές απ’ όσο νομίζουμε
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι ακόμη και πολύ σύντομες κοινωνικές αλληλεπιδράσεις μπορεί να λειτουργούν προστατευτικά για την ψυχική υγεία.
Ένας σύντομος χαιρετισμός στον άνθρωπο που μας φτιάχνει τον καφέ, μια αυθόρμητη συζήτηση στο διάδρομο ή λίγα λεπτά χαλαρής κουβέντας με συναδέλφους ίσως συμβάλλουν περισσότερο στο αίσθημα σύνδεσης απ’ όσο αντιλαμβανόμαστε.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η αύξηση της τηλεργασίας μπορεί να εξηγεί περίπου το ένα τρίτο της συνολικής αύξησης της ψυχολογικής δυσφορίας που παρατηρήθηκε στο διάστημα της μελέτης.
Τα αποτελέσματα δημοσιεύονται σε μια περίοδο κατά την οποία τα ζητήματα ψυχικής υγείας φαίνεται να αυξάνονται διεθνώς.
Να επιστρέψουμε λοιπόν όλοι στο γραφείο;
Όχι απαραίτητα. Οι ίδιοι οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η τηλεργασία έχει σημαντικά οφέλη. Επισημαίνουν επίσης ότι η μελέτη είχε περιορισμούς: βασίστηκε μόνο σε αμερικανικά δεδομένα και δεν διαχώρισε πλήρως την αποκλειστική τηλεργασία από τα υβριδικά μοντέλα εργασίας.
Το μήνυμα λοιπόν δεν είναι ότι η εργασία από το σπίτι κάνει κακό. Ίσως είναι κάτι πιο απλό: ότι όσο αλλάζει ο τρόπος που δουλεύουμε, χρειάζεται να φροντίζουμε εξίσου συνειδητά και τον τρόπο που συνδεόμαστε με τους άλλους.
