Λένε ότι τα αντίθετα έλκονται — αλλά τι δείχνει η επιστήμη; Ο έρωτας φαίνεται πως ευνοείται όταν δύο άνθρωποι μοιράζονται έναν κοινό τρόπο να βλέπουν τον κόσμο, να ερμηνεύουν όσα ζουν και όταν νιώθουν ότι βρίσκονται στο ίδιο μήκος κύματος. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι πιο δυνατές σχέσεις «χτίζονται» πάνω στην απόλυτη ταύτιση. Νέα έρευνα δείχνει ότι ο έρωτας ίσως κρατά περισσότερο όταν ισορροπεί ανάμεσα στην ομοιότητα και την ελευθερία να παραμένει ο καθένας ο εαυτός του.
Η σημασία της «κοινής πραγματικότητας» στις ερωτικές σχέσεις
Οι ερευνήτριες Clara D.D. Claveau και Francesca Capozzi μελέτησαν πρόσφατα την έννοια της κοινής πραγματικότητας (shared reality) στα ζευγάρια και την όρισαν ως την αίσθηση ότι δύο άνθρωποι μοιράζονται την ίδια ερμηνεία για τον κόσμο γύρω τους — κάτι που αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια πραγματικότητα που συχνά μοιάζει περίπλοκη και αβέβαιη.
Οι ερευνήτριες εξέτασαν το φαινόμενο μέσα από τρεις βασικούς άξονες:
- τη μη λεκτική αλληλεπίδραση,
- τη λεκτική επικοινωνία,
- και τη διαμόρφωση μιας κοινής «κουλτούρας» μέσα στο ζευγάρι.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι όταν οι σύντροφοι νιώθουν πως βρίσκονται στο ίδιο μήκος κύματος, τείνουν να αναφέρουν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη σχέση τους και μικρότερη αίσθηση αβεβαιότητας στη ζωή τους.
Ωστόσο, οι ερευνήτριες επισημαίνουν ότι η υπερβολική ταύτιση μπορεί να έχει και λιγότερο θετικές πλευρές, όπως η κοινωνική απομόνωση ή η υπερβολική συγχώνευση της ταυτότητας του ενός και του άλλου.
Τι σημαίνει στην πράξη να είμαστε «στο ίδιο μήκος κύματος»;
Σύμφωνα με την ανάλυση, η κοινή πραγματικότητα εκφράζεται μέσα από μικρές αλλά ουσιαστικές συμπεριφορές: τον τρόπο που ανταποκρινόμαστε ο ένας στον άλλον χωρίς λόγια, τις παρόμοιες γλωσσικές εκφράσεις, τις κοινές αναφορές, αλλά και τις κοινές αξίες και αντιλήψεις.
Αυτά τα στοιχεία φαίνεται να ενισχύουν τη συναισθηματική σύνδεση και να δημιουργούν μια μορφή αλληλεξάρτησης που λειτουργεί υποστηρικτικά για τη σχέση.
Παρά τις πιθανές παγίδες, η συνολική εικόνα της έρευνας δείχνει ότι το να αισθανόμαστε πως μοιραζόμαστε έναν κοινό κόσμο με τον σύντροφό μας συνδέεται όπως είπαμε, τουλάχιστον στις περισσότερες περιπτώσεις, με μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη σχέση.
Έρωτας: Κοντά, αλλά όχι ίδιοι
Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι το αίσθημα αυτονομίας και η δυνατότητα να διατηρεί κανείς τη δική του ταυτότητα αποτελούν σημαντικά στοιχεία συναισθηματικής ισορροπίας και σταθερότητας. Όταν ένας σύντροφος σέβεται την ανεξαρτησία του άλλου, η σχέση τείνει να λειτουργεί πιο υποστηρικτικά και να ενισχύει την προσωπική ευημερία.
Ίσως τελικά οι πιο ισορροπημένες σχέσεις να είναι εκείνες που συνδυάζουν και τα δύο: κοινό έδαφος και κοινές αξίες, αλλά και αρκετό χώρο ώστε κάθε άνθρωπος να παραμένει ο εαυτός του. Και ίσως ο έρωτας να μην χρειάζεται δύο ανθρώπους που σκέφτονται το ίδιο — αλλά δύο ανθρώπους που μπορούν να καταλαβαίνουν ο ένας τον κόσμο του άλλου.
