Οι περισσότεροι από εμάς, είναι αδύνατο να ξυπνήσουμε χωρίς το καφεδάκι μας. Πέρα από την εγρήγορση όμως, μήπως αυτή η δόση καφεΐνης μας χαρίζει και τη δημιουργικότητά μας για το υπόλοιπο της μέρας; Σύμφωνα με την επιστήμη, ο καφές δεν είναι μόνο μια συνήθεια, είναι και μια ανάγκη. Ενισχύει την προσοχή μας, βελτιώνει τον χρόνο αντίδρασης και διεγείρει τη μνήμη μας ενώ παράλληλα ανεβάζει τη διάθεσή μας και μειώνει την ψυχική κούραση. Ως προς την δημιουργικότητα τώρα, μελέτη από το πανεπιστήμιο του Αρκάνσας που περιλάμβανε 88 ενήλικες, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η καφεΐνη βοηθά στην επίλυση προβλημάτων, ωστόσο, είχε ελάχιστη ή καμία επίδραση όσον αφορά τις καινοτόμες ιδέες. Με λίγα λόγια, ο καφές φάνηκε να επηρεάζει μόνο έναν συγκεκριμένο τύπο δημιουργικής σκέψης.
Σε ανασκόπηση που περιλάμβανε την εν λόγω έρευνα, οι επιστήμονες τόνισαν ότι: «η καφεΐνη αυξάνει την ικανότητα συγκέντρωσης και επίλυσης προβλημάτων, αλλά δεν διεγείρει τη δημιουργικότητα». Σε άλλη ανασκόπηση της έρευνας του πανεπιστημίου του Αρκάνσας, αναφέρθηκε χαρακτηριστικά: «Ενώ τα γνωστικά οφέλη της καφεΐνης —η αυξημένη εγρήγορση, η βελτιωμένη προσοχή, η ενισχυμένη συγκέντρωση και η βελτιωμένη κινητική απόδοση— είναι ευρέως κατανοητά, η επίδρασή της στην δημιουργικότητα είναι λιγότερο γνωστή».
Καφές: Ίσως δεν αρκεί για να φτάσετε στο «πικ» της δημιουργικότητάς σας
Συμπερασματικά, αν και χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιωθεί η μοναδική σχέση μεταξύ δημιουργικότητας και καφέ, από τα διαθέσιμα δεδομένα μπορούμε να συμπεράνουμε και να συνοψίσουμε τα εξής:
- Η κατανάλωση καφέ για την ενίσχυση της δημιουργίας νέων ή πρωτότυπων ιδεών ενδέχεται να μην είναι τόσο αποτελεσματική όσο ενδεχομένως πιστέυουμε.
- Ο καφές φαίνεται να έχει θετική επίδραση στην επίλυση προβλημάτων συγκλίνουσας σκέψης. Η συγκλίνουσα σκέψη (convergent thinking) είναι μια μορφή σκέψης που επικεντρώνεται στην εύρεση της σωστής ή βέλτιστης λύσης σε ένα πρόβλημα. Σε αυτή τη διαδικασία, η σκέψη κατευθύνεται προς μια μοναδική ή καθορισμένη απάντηση, που συνήθως βασίζεται στη λογική, στην αναλυτική σκέψη και σε συστηματική επίλυση. Αντίθετα, η αποκλίνουσα σκέψη αφορά την ικανότητα να παράγουμε πολλαπλές, πρωτότυπες ή καινοτόμες ιδέες για ένα πρόβλημα, αναζητώντας διάφορες λύσεις ή νέες προσεγγίσεις, χωρίς περιορισμό σε μία & μοναδική απάντηση.
- Ο καφές σχετίζεται θετικά με την ενίσχυση της διάθεσης και τη μείωση της ψυχικής κούρασης. Σαν αποτέλεσμα, ίσως συνδέεται & με υψηλότερα επίπεδα γνωστικής ευελιξίας και επομένως, με κάποιο επίπεδο δημιουργικής έκφρασης.
- Η καφεΐνη έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τη μνήμη εργασίας, τον χρόνο αντίδρασης και την προσοχή—όλα απαραίτητα στοιχεία για τη διαδικασία της σκέψης και την πνευματική παραγωγή.
- Υπάρχουν ενδείξεις ότι υπερβολικές ποσότητες καφέ μπορεί να εντείνουν το άγχος, να μειώσουν τη γνωστική ευελιξία και να περιορίσουν την προσοχή μας—παράγοντες που σχετίζονται με τη δημιουργία καινοτόμων ιδεών.
- Η καθημερινή μας συνήθεια να φτιάχνουμε καφέ, να απολαμβάνουμε τη μυρωδιά του και την γεύση του μπορεί να μας διεγείρει συναισθηματικά και να μας βάζει σε μια φάση δημιουργικής διαδικασίας.
