Η μαστογραφία αποτελεί εδώ και δεκαετίες ένα από τα βασικότερα εργαλεία πρόληψης για τον καρκίνο του μαστού. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η ίδια εξέταση μπορεί να προσφέρει πολύ περισσότερες πληροφορίες για την υγεία των γυναικών. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό European Heart Journal, η ανάλυση μαστογραφιών με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) μπορεί να συμβάλει στην πρόβλεψη του κινδύνου σοβαρής ή ακόμη και θανατηφόρας καρδιαγγειακής νόσου.
Τι μπορεί να «δεί» η AI στις μαστογραφίες
Η νέα προσέγγιση βασίζεται στον εντοπισμό της λεγόμενης ασβεστοποίησης των αρτηριών του μαστού. Πρόκειται για μικρές εναποθέσεις ασβεστίου στα τοιχώματα των αρτηριών που εμφανίζονται συχνά στις μαστογραφίες, αλλά μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ένα δευτερεύον εύρημα.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η παρουσία αυτών των εναποθέσεων μπορεί να αποτελεί σημαντικό δείκτη καρδιαγγειακού κινδύνου. Η συσσώρευση ασβεστίου στα αγγεία συνδέεται γενικότερα με τη διαδικασία της αθηροσκλήρωσης, η οποία αποτελεί βασικό παράγοντα για παθήσεις όπως το έμφραγμα του μυοκαρδίου και το εγκεφαλικό επεισόδιο.
Η καινοτομία της μελέτης είναι ότι η AI μπορεί να αναλύει τις μαστογραφίες και να ποσοτικοποιεί με ακρίβεια την ποσότητα αυτής της ασβεστοποίησης, κατηγοριοποιώντας την σε ήπια, μέτρια, σοβαρή ή ανύπαρκτη.
Η μεγάλη μελέτη σε περισσότερες από 120.000 γυναίκες
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με επικεφαλής επιστήμονες από το Emory University και περιέλαβε δεδομένα από 123.762 γυναίκες που είχαν υποβληθεί σε προληπτικό μαστογραφικό έλεγχο. Καμία από τις συμμετέχουσες δεν είχε γνωστό ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου κατά την έναρξη της μελέτης.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης για να αναλύσουν τις μαστογραφίες και να εκτιμήσουν την ποσότητα ασβεστίου στις αρτηρίες του μαστού. Στη συνέχεια συνέκριναν τα ευρήματα αυτά με την εμφάνιση σοβαρών καρδιαγγειακών συμβάντων στο μέλλον, όπως καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο ή θάνατο από καρδιαγγειακά αίτια.
Τα αποτελέσματα έδειξαν σαφή συσχέτιση ανάμεσα στον βαθμό ασβεστοποίησης και στον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.
-
Γυναίκες με ήπια ασβεστοποίηση είχαν περίπου 30% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης σοβαρής καρδιαγγειακής νόσου σε σύγκριση με όσες δεν παρουσίαζαν ασβεστοποίηση.
-
Όσες είχαν μέτρια ασβεστοποίηση εμφάνιζαν πάνω από 70% αυξημένο κίνδυνο.
-
Στις γυναίκες με σοβαρή ασβεστοποίηση, ο κίνδυνος ήταν δύο έως τρεις φορές μεγαλύτερος.
Ένας δείκτης που εμφανίζεται ακόμη και σε νεότερες γυναίκες
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα της μελέτης είναι ότι η συσχέτιση αυτή παρατηρήθηκε ακόμη και σε γυναίκες κάτω των 50 ετών, μια ηλικιακή ομάδα που συχνά θεωρείται χαμηλού καρδιαγγειακού κινδύνου.
Επιπλέον, η σχέση μεταξύ ασβεστοποίησης και καρδιαγγειακής νόσου παρέμενε ισχυρή ακόμη και όταν οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης ή το κάπνισμα.
Αυτό σημαίνει ότι η πληροφορία που μπορεί να προσφέρει μια μαστογραφία ενδέχεται να λειτουργεί ως ένας επιπλέον προγνωστικός δείκτης για την καρδιαγγειακή υγεία.
Πρόληψη 2 σε 1
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η αξιοποίηση αυτής της τεχνολογίας θα μπορούσε να προσφέρει σημαντικά οφέλη για τη δημόσια υγεία. Δεδομένου ότι εκατομμύρια γυναίκες υποβάλλονται ήδη σε μαστογραφία στο πλαίσιο προληπτικών προγραμμάτων, η ανάλυση των ίδιων εικόνων με εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό αδιάγνωστου καρδιαγγειακού κινδύνου, χωρίς την ανάγκη νέων εξετάσεων ή υποδομών.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν την ενσωμάτωση αυτών των αλγορίθμων στις υπάρχουσες διαδικασίες απεικόνισης, καθώς και τη δημιουργία σαφών κατευθυντήριων οδηγιών για το πώς θα ενημερώνονται οι γιατροί και οι ασθενείς όταν εντοπίζεται αυξημένος κίνδυνος.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η ΑΙ δεν αλλάζει μόνο τον τρόπο διάγνωσης των ασθενειών, αλλά μπορεί να μετατρέψει ακόμη και μια καθιερωμένη εξέταση πρόληψης σε πολύτιμο εργαλείο για την έγκαιρη αναγνώριση κινδύνων που μέχρι σήμερα παρέμεναν αόρατοι.
