Το στρες αποτελεί μια κοινή εμπειρία, όμως ο τρόπος που το αντιμετωπίζετε δεν είναι ίδιος ούτε προκαθορισμένος. Νέα έρευνα από το Binghamton University δείχνει ότι ορισμένες απλές συνήθειες της καθημερινότητας (καλά καταλάβατε: το πρωινό, η άσκηση, ο ποιοτικός ύπνος), μπορούν να ενισχύσουν μια κρίσιμη ψυχική δεξιότητα: την ψυχολογική ευελιξία.
Πρόκειται για την ικανότητα να προσαρμόζετε τις σκέψεις και τις αντιδράσεις σας όταν βρίσκεστε υπό πίεση, ώστε να μην «εγκλωβίζεστε» στον φαύλο κύκλο του στρες αλλά να το διαχειρίζεστε με μεγαλύτερη διαύγεια και ηρεμία.
Τι είναι η ψυχολογική ευελιξία και γιατί έχει σημασία για το στρες
Η ψυχολογική ευελιξία είναι η ικανότητα να προσαρμόζετε τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές σας όταν οι συνθήκες αλλάζουν. Δεν σημαίνει ότι δεν νιώθετε άγχος· σημαίνει ότι μπορείτε να κάνετε ένα βήμα πίσω, να αναγνωρίσετε τι συμβαίνει μέσα σας και να επιλέξετε μια πιο υγιή αντίδραση.
Η επικεφαλής της μελέτης, Lina Begdache, το περιγράφει με ένα απλό παράδειγμα: κάποιοι άνθρωποι χάνουν μια πτήση και πανικοβάλλονται· άλλοι προσαρμόζονται γρήγορα, παρότι νιώθουν την ένταση. Αυτή η δεύτερη κατηγορία έχει υψηλότερη ψυχολογική ευελιξία, μια δεξιότητα που λειτουργεί σαν «ασπίδα» απέναντι στις πιέσεις της καθημερινότητας.
Πώς διεξήχθη η μελέτη
Η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε μια ανώνυμη διαδικτυακή δημοσκόπηση με περίπου 400 φοιτητές του Binghamton University. Το ερωτηματολόγιο εξέταζε:
- διατροφικές συνήθειες
- συχνότητα και διάρκεια άσκησης
- ποιότητα και ποσότητα ύπνου
- άλλες καθημερινές συμπεριφορές
Στόχος ήταν να διερευνηθεί πώς αυτές οι συνήθειες συνδέονται με την ψυχολογική ευελιξία και, μέσω αυτής, με την ανθεκτικότητα στο στρες.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα για το στρες
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι σταθερές, υγιεινές συνήθειες συνδέονται με υψηλότερη ψυχολογική ευελιξία και αυτή με τη σειρά της ενισχύει την ανθεκτικότητα.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο ύπνος κάτω από έξι ώρες συνδέθηκε με μειωμένη ανθεκτικότητα και μειωμένη ψυχολογική ευελιξία, κάτι που φαίνεται να επηρεάζει άμεσα τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρινόμαστε στο στρες. Παράλληλα, το να τρώτε πρωινό πέντε ή περισσότερες φορές την εβδομάδα σχετίζεται με υψηλότερη ανθεκτικότητα. Η άσκηση, ακόμη και για μόλις είκοσι λεπτά, συνδέθηκε επίσης με μεγαλύτερη ψυχολογική ευελιξία και καλύτερη διαχείριση του στρες.
Αντίθετα, χαμηλή ψυχολογική ευελιξία, δηλαδή πιο άκαμπτος τρόπος σκέψης και συμπεριφοράς, παρατηρήθηκε σε άτομα με λιγότερο υγιεινές συνήθειες, όπως συχνή κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων και ανεπαρκή ύπνο.
Ο κρίσιμος σύνδεσμος ανάμεσα στις συνήθειες και την ψυχική ανθεκτικότητα
Η νέα μελέτη φέρνει στο φως ένα σημαντικό κομμάτι του παζλ: οι υγιεινές συνήθειες δεν ενισχύουν την ανθεκτικότητα από μόνες τους. Αυτό που κάνουν είναι να «χτίζουν» την ψυχολογική ευελιξία, και αυτή με τη σειρά της ενισχύει την ανθεκτικότητα ενάντια στο στρες.
«Όταν είμαστε υπό πίεση, συχνά νιώθουμε ότι γινόμαστε ένα με το στρες. Η ψυχολογική ευελιξία μάς βοηθά να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να πούμε: “Νιώθω έτσι επειδή συνέβη αυτό. Τι μπορώ να κάνω;“. Η αναγνώριση των συναισθημάτων είναι συχνά το πρώτο βήμα για να τα διαχειριστούμε» εξηγούν οι ερευνητές.
