Σε μια εποχή όπου η ιατρική γνώση εξελίσσεται με εντυπωσιακούς ρυθμούς, θα περίμενε κανείς ότι η υπέρταση, μια από τις πιο συχνές παθήσεις παγκοσμίως, θα ήταν πλέον εύκολα διαχειρίσιμη. Κι όμως, εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να βλέπουν την αρτηριακή τους πίεση να παραμένει πεισματικά υψηλή, παρά τις πολλαπλές θεραπευτικές προσεγγίσεις.
Τώρα, μια νέα μεγάλη αμερικανική μελέτη έρχεται να ανατρέψει όσα θεωρούσαμε δεδομένα. Η MOMENTUM, η μεγαλύτερη έρευνα του είδους της στις ΗΠΑ, αποκαλύπτει έναν παράγοντα που μέχρι σήμερα περνούσε σχεδόν απαρατήρητος, μια ορμονική ανισορροπία που φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά την ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίσει την πίεση.
Στη μελέτη συμμετείχαν 1.086 ασθενείς από 50 κέντρα στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 27% των ασθενών με ανθεκτική υπέρταση παρουσιάζουν υπερκορτιζολαιμία. Το ποσοστό αυτό είναι πολύ υψηλότερο από το αναμενόμενο, υποδεικνύοντας ότι η περίσσεια κορτιζόλης αποτελεί πολύ συχνότερο πρόβλημα σε αυτή την ομάδα ασθενών.
Τι είναι η ανθεκτική υπέρταση;
Η ανθεκτική υπέρταση εμφανίζεται όταν η αρτηριακή πίεση παραμένει υψηλή παρά τη λήψη τριών ή περισσότερων αντιυπερτασικών φαρμάκων. Υπολογίζεται ότι επηρεάζει 100 έως 500 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί στρέφουν όλο και περισσότερο την προσοχή τους σε υποκείμενα προβλήματα υγείας που μπορεί να εμποδίζουν τη δράση των συμβατικών θεραπειών.
Ένα από αυτά είναι η υπερκορτιζολαιμία, δηλαδή η υπερβολική παραγωγή κορτιζόλης. Η κορτιζόλη, γνωστή και ως «ορμόνη του στρες», είναι απαραίτητη για τη ρύθμιση της αντίδρασης του οργανισμού στο στρες. Όταν όμως, παραμένει αυξημένη για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές.
Γιατί είναι σημαντική αυτή η ανακάλυψη;
Οι ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για καρδιακή ανεπάρκεια, έμφραγμα και άλλα σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια. Παράλληλα, η υπερκορτιζολαιμία συνδέεται με αύξηση βάρους, απώλεια μυϊκής μάζας και διαβήτη.
Η αναγνώριση της περίσσειας κορτιζόλης ως παράγοντα που μπορεί να συμβάλλει στην ανθεκτική υπέρταση μπορεί να εξηγήσει γιατί ορισμένοι ασθενείς δυσκολεύονται τόσο να ρυθμίσουν την πίεσή τους. Κυρίως όμως ανοίγει τον δρόμο για νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις, στοχεύοντας την ίδια την ορμονική διαταραχή.
Ένας δεύτερος «κρυφός» παράγοντας για την υψηλή πίεση
Εκτός από την κορτιζόλη, η μελέτη εξέτασε και τον πρωτοπαθή υπεραλδοστερονισμό, μια ακόμη ορμονική διαταραχή που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την αρτηριακή πίεση. Σύμφωνα με τους ερευνητές, περίπου το 20% των συμμετεχόντων εμφάνιζε υπεραλδοστερονισμό, ενώ ένα μικρότερο αλλά ιδιαίτερα σημαντικό ποσοστό, περίπου 6%, παρουσίαζε και τις δύο διαταραχές ταυτόχρονα.
Ο συνδυασμός αυτός φαίνεται πως δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τη ρύθμιση της πίεσης, υποδεικνύοντας ότι η ανθεκτική υπέρταση μπορεί να έχει πιο σύνθετο ορμονικό υπόβαθρο απ’ όσο θεωρούσαμε μέχρι σήμερα.
