Ζούμε σε μια εποχή όπου το φαγητό είναι πιο εύκολο από ποτέ. Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα βρίσκονται παντού, αποτελώντας σχεδόν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας, ακόμα κι αν γνωρίζουμε ότι δεν ευνοούν την υγεία. Μια νέα μελέτη, όμως, έρχεται να ρίξει φως σε μια πτυχή που μέχρι τώρα περνούσε απαρατήρητη: όσο περισσότερα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα υπάρχουν στη διατροφή, τόσο φαίνεται να επιβαρύνεται η συγκέντρωση και η προσοχή. Μάλιστα, η αυξημένη κατανάλωση φαίνεται να συνδέεται και με υψηλότερο μελλοντικό κίνδυνο άνοιας, ακόμη κι αν κατά τα άλλα ακολουθείτε μια κατά βάση υγιεινή διατροφή.
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Alzheimer’s and Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring, εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στην προσοχή, τον κίνδυνο άνοιας και το ποσοστό υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων στη διατροφή περισσότερων από 2.000 Αυστραλών ηλικίας 40–70 ετών, οι οποίοι δεν είχαν λάβει διάγνωση άνοιας.
Τι έδειξε η μελέτη για τη συγκέντρωση
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 2.192 ενήλικες, οι οποίοι συμπλήρωσαν ένα αναλυτικό ερωτηματολόγιο διατροφής και υποβλήθηκαν σε τέσσερις δοκιμασίες γνωστικής λειτουργίας που αξιολογούσαν την προσοχή και τη μνήμη. Παράλληλα, παρείχαν πληροφορίες για τη φυσική τους δραστηριότητα, τα δημογραφικά χαρακτηριστικά και άλλους παράγοντες υγείας, στοιχεία που επέτρεψαν τον υπολογισμό του εικοσαετούς κινδύνου άνοιας μέσω ενός καθιερωμένου εργαλείου πρόβλεψης.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα αντιστοιχούσαν κατά μέσο όρο στο 41% της ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης των συμμετεχόντων, ποσοστό που ήταν ακόμη υψηλότερο στους νεότερους και στους άνδρες. Και όσο αυξανόταν αυτό το ποσοστό, τόσο πιο εμφανείς ήταν οι επιπτώσεις στη γνωστική λειτουργία. Για κάθε 10% αύξηση στην κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, καταγραφόταν μια μικρή αλλά μετρήσιμη μείωση της ικανότητας συγκέντρωσης κατά 0,05 μονάδες, ενώ ο δείκτης κινδύνου άνοιας ανέβαινε κατά 0,24 μονάδες.
Τα χαμηλότερα σκορ αφορούσαν κυρίως την οπτική προσοχή και την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών, ενώ δεν βρέθηκε αντίστοιχη συσχέτιση με τη μνήμη.
Αφήστε εκτός τα υπερ-επεξεργασμένα για καλύτερη συγκέντρωση
Οι ερευνητές αναφέρουν επίσης ότι ορισμένοι παράγοντες συνδέονταν με μεγαλύτερη κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, όπως το χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο, η παχυσαρκία και η μικρότερη δέσμευση στη μεσογειακή διατροφή.
Ένα εύρημα που ξεχώρισε ήταν ότι ακόμη και όσοι ακολουθούσαν μια κατά τα άλλα υγιεινή διατροφή, όπως για παράδειγμα η μεσογειακή, δεν εμφάνιζαν καλύτερες γνωστικές επιδόσεις όταν τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα παρέμεναν μέρος της διατροφής τους. Παρότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να αποσαφηνιστούν οι μηχανισμοί πίσω από το φαινόμενο, τα ευρήματα δείχνουν μια σταθερή τάση που δεν περνά απαρατήρητη.
Πώς θα τα καταφέρετε
Τα καλά νέα είναι ότι η μείωση των υπερ‑επεξεργασμένων τροφίμων δεν απαιτεί ριζικές αλλαγές. Στην πράξη, αυτό που κάνει τη μεγαλύτερη διαφορά είναι οι μικρές, σταθερές επιλογές που συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου.
Ένας απλός τρόπος να ξεκινήσετε είναι να επιλέγετε πιο συχνά τροφές όπως φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, φρέσκο κρέας ή ψάρι. Το μαγείρεμα στο σπίτι, ακόμη κι αν γίνεται δύο ή τρεις φορές την εβδομάδα, μειώνει αυτόματα την ανάγκη για έτοιμα σνακ.
Δεν χρειάζεται να τα αλλάξετε όλα από τη μια μέρα στην άλλη. Αρκεί να ξεκινήσετε από ένα βήμα και να συνεχίσετε με ρυθμό που ταιριάζει στη δική σας καθημερινότητα. Το σώμα και το μυαλό σας θα σας το ανταποδώσουν.
