Γήρανση: Τι λέει η «θεωρία της πληροφορίας» σύμφωνα με το Χάρβαρντ

Ο γενετιστής David Sinclair, καθηγητής γενετικής στην Harvard Medical School, υποστηρίζει ότι η γήρανση δεν είναι απλώς αποτέλεσμα φθοράς, αλλά διαταραχής της «πληροφορίας» που χρησιμοποιούν τα κύτταρα για να λειτουργήσουν σωστά.

Σύμφωνα με τη θεωρία του, γνωστή ως Information Theory of Aging (Πληροφοριακή Θεωρία της Γήρανσης), τα κύτταρα με την πάροδο του χρόνου χάνουν την ικανότητα να «διαβάζουν» σωστά τις γενετικές οδηγίες τους.

Ο Sinclair περιγράφει τον οργανισμό όχι σαν μηχανή που φθείρεται, αλλά σαν υπολογιστή του οποίου το λογισμικό αλλοιώνεται σταδιακά.

Η κεντρική ιδέα

Η θεωρία παρομοιάζει το γονιδίωμα με το σκληρό δίσκο ενός υπολογιστή και το επιγονιδίωμα με το λογισμικό ή το σύστημα αρχείων:

• DNA (Ο σκληρός δίσκος): Παραμένει σχεδόν ανέπαφο και σταθερό καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας.
• Επιγονιδίωμα (Το λογισμικό): Καθώς γερνάμε, συσσωρεύονται βλάβες και ο οργανισμός διαταράσσεται, με αποτέλεσμα το επιγονιδίωμα να “γρατζουνιέται” και η πληροφορία να χάνεται, προκαλώντας εσφαλμένη ανάγνωση των γονιδίων.

Οι βασικοί παράγοντες που επιταχύνουν τη γήρανση

Ορισμένοι παράγοντες έχουν πλέον τεκμηριωμένη επίδραση στη βιολογική ηλικία:

Υπερβολική έκθεση στον ήλιο

Η υπεριώδης ακτινοβολία προκαλεί βλάβες στο DNA και καταστρέφει το κολλαγόνο και την ελαστίνη του δέρματος. Η φωτογήρανση θεωρείται μία από τις βασικές αιτίες πρόωρης γήρανσης.

Χρόνιο ψυχολογικό στρες

Το επίμονο στρες αυξάνει τη φλεγμονή και επιβαρύνει το καρδιαγγειακό και ανοσοποιητικό σύστημα.

Έλλειψη ποιοτικού ύπνου

Κατά τη διάρκεια του ύπνου πραγματοποιούνται σημαντικές διαδικασίες κυτταρικής επιδιόρθωσης. Η χρόνια αϋπνία συνδέεται με μεταβολικές διαταραχές, γνωστική έκπτωση και αυξημένη βιολογική ηλικία.

Κάπνισμα

Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει χιλιάδες τοξικές ουσίες που προκαλούν οξειδωτικό στρες και άμεσες βλάβες στο DNA.

Καθιστική ζωή

Η έλλειψη κίνησης επιταχύνει την απώλεια μυϊκής μάζας και επηρεάζει αρνητικά το μεταβολισμό και την καρδιαγγειακή υγεία.

Παχυσαρκία

Η αυξημένη λιπώδης μάζα σχετίζεται με χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή, η οποία αποτελεί βασικό μηχανισμό γήρανσης.

Οι λιγότερο γνωστοί «επιταχυντές» ηλικίας

Οι επιστήμονες εξετάζουν πλέον και παράγοντες που μέχρι πρόσφατα δεν συνδέονταν άμεσα με τη γήρανση.

Το φαινόμενο yo-yo dieting

Οι επαναλαμβανόμενοι κύκλοι αυξομείωσης βάρους φαίνεται ότι προκαλούν μεταβολικό στρες και ενδέχεται να επηρεάζουν αρνητικά τις επιγενετικές διαδικασίες.

Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση

Μελέτες έχουν δείξει ότι η κοινωνική απομόνωση συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, κατάθλιψης και πρόωρης θνησιμότητας. Ορισμένοι ερευνητές μάλιστα θεωρούν ότι οι επιπτώσεις της μοναξιάς στην υγεία είναι συγκρίσιμες με εκείνες του καπνίσματος.

Η διαταραχή του μικροβιώματος

Το μικροβίωμα του εντέρου επηρεάζει το ανοσοποιητικό, τη φλεγμονή και ακόμη και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Η κακή διατροφή και τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα μπορούν να διαταράξουν την ισορροπία των «καλών» βακτηρίων.

Η έκθεση σε θόρυβο και έντονο φως

Η συνεχής έκθεση σε δυνατούς ήχους ή τεχνητό φως, ειδικά τη νύχτα, επηρεάζει τα επίπεδα στρες και τον κιρκάδιο ρυθμό.

Η ατμοσφαιρική ρύπανση

Τα μικροσωματίδια και οι περιβαλλοντικοί ρύποι συνδέονται με φλεγμονή, καρδιοπάθειες και επιτάχυνση της κυτταρικής φθοράς.