Η δουλειά δεν είναι όλη μας η ζωή. Όμως τα όρια μεταξύ δουλειάς και ελεύθερου χρόνου έχουν αμβλυνθεί. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ωστόσο πόσο σημαντικό για την υγεία μας είναι να μάθουμε πώς να αποσυνδεόμαστε. Είτε δουλεύετε από το σπίτι είτε όχι, το ζήτημα είναι πώς να επαναφορτίσετε τις μπαταρίες σας και να ανακτήσετε τον προσωπικό σας χρόνο.
Η πρόοδος της τεχνολογίας, η αύξηση της υβριδικής και απομακρυσμένης εργασίας, καθώς και μια αυξανόμενη κουλτούρα παρουσίας -η εργασία περισσότερο από τον απαιτούμενο χρόνο ή ακόμη και όταν είναι κάποιος άρρωστος- έχουν αμβλύνει τα όρια μεταξύ δουλειάς και ελεύθερου χρόνου.
Βρετανική έρευνα από διεθνή εταιρεία ανθρώπινου δυναμικού δείχνει ότι το 55% των εργαζομένων αισθάνονται την πίεση να απαντούν σε κλήσεις ή να ελέγχουν τα emails εκτός ωραρίων, ενώ ο υψηλός φόρτος εργασίας οδηγεί το 40% να εργάζονται υπερωρίες.
Ωστόσο, η αποσύνδεση από τη δουλειά όταν δεν εργάζεστε -ψυχολογική απομάκρυνση, όπως λέγεται επιστημονικά- είναι ζωτικής σημασίας όχι μόνο για την υγεία σας, αλλά και για την παραγωγικότητά σας.
Πώς βοηθά η ψυχολογική απομάκρυνση από τη δουλειά;
Οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει μία θετική σχέση μεταξύ της ψυχολογικής απομάκρυνσης -η οποία περιλαμβάνει την αποχή από εργασιακές δραστηριότητες και την ψυχική απομάκρυνση κατά τη διάρκεια του ελεύθερου χρόνου- και της επαγγελματικής απόδοσης. Αντίθετα, η έλλειψη ψυχολογικής απομάκρυνσης συνδέεται με αρνητική διάθεση και μειωμένη ευημερία.
Τι είναι το «παράδοξο ανάρρωσης»;
Η ειρωνεία είναι ότι όσο μεγαλύτεροι είναι οι εργασιακοί στρεσογόνοι παράγοντες, όπως ο υπερβολικός φόρτος εργασίας, οι πιέσεις χρόνου ή η σύγκρουση με συναδέλφους, τόσο πιο δύσκολο είναι να επιτευχθεί η ψυχολογική απομάκρυνση, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες για έναν βραδινό κύκλο σκέψεων ή ακόμα και για το άνοιγμα του λάπτοπ σας. Αυτό λέγεται «παράδοξο ανάρρωσης». Τι σημαίνει; Όσο μεγαλύτερη είναι η έκθεση στους εργασιακούς στρεσογόνους παράγοντες, τόσο περισσότερο απαιτείται αλλά και αποτρέπεται την ίδια στιγμή η «ανάρρωση».
Η καθημερινή ρουτίνα ως σημάδι αποφόρτισης από τη δουλειά
Αυτό που προτείνουν οι ειδικοί είναι να κλείνετε την εργάσιμη ημέρα με μια συγκεκριμένη συνήθεια ή ρουτίνα. Η άσκηση μιας καθημερινής τελετουργίας λειτουργεί ως σημάδι για να αποφορτίσετε το σύστημα αντίδρασης στο άγχος.
Εργασία από το σπίτι και δυσκολία αποσύνδεσης
Η δημιουργία σαφών διαφορών μεταξύ εργασίας και ελεύθερου χρόνου είναι ιδιαίτερα σημαντική εάν εργάζεστε πλήρως ή εν μέρει από το σπίτι. Αν και η υβριδική ή η εργασία από το σπίτι έχει πλεονεκτήματα, όπως η αποφυγή της μετακίνησης, η προετοιμασία του γεύματος και η μεγαλύτερη ευελιξία στις ώρες εργασίας, όσοι εργάζονται απομακρυσμένα συχνά εργάζονται περισσότερες ώρες σε σχέση με εκείνους που εργάζονται στο γραφείο.
Ο χρόνος για προσωπικές δραστηριότητες είναι σημαντικός
Το να κλείσετε την εργάσιμη ημέρα με μια προσωπική δραστηριότητα ή συνάντηση είναι ένα καλό τέχνασμα για όσους δυσκολεύονται να αποφορτιστούν από τη δουλειά. Συναντήσεις που απαιτούν δέσμευση, όπως η συμμετοχή σε ένα μάθημα γυμναστικής ή μια συνάντηση με φίλους, είναι ιδιαίτερα ωφέλιμες.
Ωστόσο, μην διαταράξετε τον χρόνο αποφόρτισής σας ελέγχοντας την εργασίας σας. Αν το να απενεργοποιήσετε τις ειδοποιήσεις δεν είναι αρκετό, αφαιρέστε ακόμη και τις σχετικές εφαρμογές από το τηλέφωνό σας όταν δεν εργάζεστε.
Δραστηριότητες για αποφόρτιση μετά τη δουλειά
Η σωματική δραστηριότητα είναι ένας καλός τρόπος για να αποσυνδεθείτε από τη δουλειά. Ήταν μία από τις τρεις στρατηγικές για ανάκτηση που εντοπίστηκαν σε μια μελέτη για την «ανάρρωση» μετά την εργασία, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Εργασίας, Οργάνωσης και Ευημερίας του Πανεπιστημίου Griffith στην Αυστραλία. Οι άλλες δύο ήταν η επαφή με φίλους και οικογένεια και η ενασχόληση με χόμπι, όπως το κέντημα ή η κηπουρική.
Δημιουργία ορίων και σαφήνεια στην επικοινωνία
Η συνεχής διαθεσιμότητα για εργασία μπορεί να οδηγήσει σε εξάντληση και να εντείνει το άγχος. Η παρουσίαση ορίων δεν θα πρέπει να θεωρείται ότι δυσκολεύει τη ζωή των άλλων, αλλά αντιθέτως, διευκολύνει τη ζωή όλων, καθώς όλοι γνωρίζουν τι να περιμένουν από εσάς.
