Πόσες φορές έχετε πει «ναι» σε κάτι για το μέλλον και όταν έφτασε η στιγμή το μετανιώσατε; Αυτό δεν οφείλεται απλώς σε κακό προγραμματισμό. Σύμφωνα με την ψυχολογία, ο εγκέφαλός μας τείνει να αντιμετωπίζει τον «μελλοντικό εαυτό» μας σχεδόν σαν έναν ξένο.
Μήπως προδίδουμε τον μελλοντικό μας ευατό;
Αμερικανική έρευνα δείχνει ότι όταν σκεφτόμαστε τον εαυτό μας σε βάθος χρόνου, ενεργοποιούνται περιοχές του εγκεφάλου παρόμοιες με εκείνες που χρησιμοποιούμε όταν σκεφτόμαστε κάποιον άγνωστο. Όσο πιο μακριά είναι το μέλλον, τόσο πιο αποκομμένοι νιώθουμε από αυτό. Αυτό εξηγεί γιατί συχνά παίρνουμε αποφάσεις που εξυπηρετούν το παρόν, αγνοώντας τις συνέπειες για το μέλλον.
Για παράδειγμα, μπορεί να αναβάλλουμε στόχους, να αποφεύγουμε ρίσκα ή να μην επενδύουμε στον εαυτό μας, παρόλο που γνωρίζουμε ότι αργότερα θα το μετανιώσουμε. Μάλιστα, μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό Social Cognitive and Affective Neuroscience δείχνει ότι οι άνθρωποι μετανιώνουν περισσότερο για ευκαιρίες που δεν πήραν παρά για ρίσκα που δεν πέτυχαν.
Νομίζουμε πως δεν θα αλλάξουμε
Ένας ακόμη λόγος είναι η ψευδαίσθηση ότι έχουμε ήδη εξελιχθεί αρκετά και ότι δεν θα αλλάξουμε πολύ στο μέλλον. Έτσι, βασίζουμε τις αποφάσεις μας στις σημερινές μας προτιμήσεις, χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη ότι θα εξελιχθούμε, θα αλλάξουν οι ανάγκες μας και ίσως δούμε τα πράγματα διαφορετικά.
Πώς να συνδεθούμε με τον μελλοντικό μας εαυτό;
Ωστόσο, μπορούμε να ενισχύσουμε τη σύνδεση με τον μελλοντικό μας εαυτό και να πάρουμε καλύτερες αποφάσεις.
1. Δες… κυριολεκτικά τον εαυτό σου στο μέλλον
Μια πρακτική είναι να τον «οπτικοποιήσουμε», για παράδειγμα να φανταστούμε τον εαυτό μας σε μεγαλύτερη ηλικία. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι άνθρωποι που είδαν μια ψηφιακά «γερασμένη» εικόνα του εαυτού τους, ήταν πιο πιθανό να πάρουν αποφάσεις που ωφελούν το μέλλον τους, όπως να αποταμιεύσουν περισσότερα χρήματα.
2. Το τεστ του αύριο
Μια άλλη χρήσιμη στρατηγική είναι το «τεστ του αύριο». Πριν δεσμευτείτε σε κάτι για το μέλλον, αναρωτηθείτε αν θα λέγατε «ναι» σε περίπτωση που αυτό συνέβαινε αύριο. Αν η απάντηση είναι αρνητική, πιθανότατα δεν θα αλλάξει και στο μέλλον.
3. Τι είναι προσωρινό και τι θα ισχύει και στο μέλλον;
Τέλος, είναι σημαντικό να ξεχωρίζουμε τα προσωρινά συναισθήματα από τις μόνιμες επιθυμίες μας. Όταν περνάμε μια δύσκολη περίοδο, μπορεί να παίρνουμε αποφάσεις βασισμένες στην κούραση ή στο άγχος της στιγμής. Αν όμως κοιτάξουμε πιο μακριά, ίσως συνειδητοποιήσουμε ότι αυτό που σήμερα φαίνεται δύσκολο είναι στην πραγματικότητα κάτι που θα θέλαμε να είχαμε τολμήσει.
Ο μελλοντικός σας εαυτός εξαρτάται από τις αποφάσεις που παίρνετε σήμερα. Το ερώτημα δεν είναι μόνο ο τρόπος που νιώθετε τώρα, αλλά τι θα ευχόσασταν να είχατε κάνει στο μέλλον.
