Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) έχει αρχίσει να διεισδύει σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας, από το πώς εργαζόμαστε και οργανώνουμε τις υποχρεώσεις μας, μέχρι το πώς αναζητούμε πληροφορίες ή παίρνουμε μικρές, καθημερινές αποφάσεις. Τα chatbots, ειδικά εκείνα που μπορούν να συνομιλούν φυσικά και αβίαστα, φαίνεται πως αποτελούν για πολλούς την πρώτη επιλογή όχι μόνο για απλές απορίες ή πρακτικές διευκολύνσεις, αλλά και για τα πιο ουσιαστικά, όπως η υγεία.
Από ερωτήσεις για συμπτώματα μέχρι βοήθεια με ραντεβού ή εξετάσεις, τα chatbots έχουν εξελιχθεί σε εργαλείο για όσους αναζητούν μια πρώτη εικόνα πριν απευθυνθούν σε ειδικό. Και όσο η χρήση τους αυξάνεται, τόσο πιο καθαρά αποτυπώνεται το πώς —και πότε— αναζητούμε υποστήριξη για θέματα υγείας. Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature Health και ανέλυσε περισσότερες από μισό εκατομμύριο ανώνυμες συνομιλίες, φωτίζει τις πιο συχνές απορίες, τις ώρες που κορυφώνεται η χρήση και τις πραγματικές ανάγκες που μπορεί να κρύβονται πίσω από αυτές τις αναζητήσεις.
Πώς σχεδιάστηκε η μελέτη
Οι ερευνητές συνέλεξαν τυχαία συνομιλίες από έναν ολόκληρο μήνα και τις ταξινόμησαν σε γενικά θέματα και προθέσεις. Όσες αφορούσαν την υγεία και τη φυσική κατάσταση αποτέλεσαν το βασικό δείγμα της μελέτης.
Αφού συγκεντρώθηκαν οι συνομιλίες, οι ερευνητές τις χώρισαν σε 12 βασικές κατηγορίες, ανάλογα με το τι ζητούσε ο χρήστης (π.χ. πληροφορίες για συμπτώματα, συναισθηματική υποστήριξη). Έπειτα, πήραν ένα μικρότερο δείγμα 10.000 συνομιλιών και το ανέλυσαν ακόμα περισσότερο. Για κάθε συνομιλία κατέγραψαν επιπλέον στοιχεία όπως το πλαίσιο, το είδος της ανάγκης και το στάδιο στο οποίο βρισκόταν ο χρήστης (π.χ. αν απλώς ενημερωνόταν, αν ανησυχούσε για κάποιο σύμπτωμα ή αν προσπαθούσε να οργανωθεί).
Με βάση αυτά, ομαδοποίησαν τις συνομιλίες ώστε να κατανοήσουν καλύτερα την «πορεία» του χρήστη από την πρώτη απορία μέχρι την αναζήτηση βοήθειας.
Τι ρωτούν περισσότερο οι άνθρωποι τα AI chatbots;
Συνολικά, το δείγμα περιλάμβανε 617.827 συνομιλίες. Η μεγαλύτερη κατηγορία ήταν η αναζήτηση γενικών πληροφοριών υγείας, η οποία αντιστοιχούσε περίπου στο 41% των συνομιλιών. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονταν ερωτήσεις μεταξύ άλλων για διατροφή και αιτίες παθήσεων.
Αν και αυτές οι ερωτήσεις φαίνονται «γενικές», οι ερευνητές σημειώνουν ότι συχνά κρύβουν προσωπικές ανησυχίες, επομένως το πραγματικό ποσοστό των προσωπικών ερωτημάτων πιθανότατα είναι υψηλότερο. Επιπλέον, πολλές συνομιλίες αφορούσαν συγκεκριμένες παθήσεις και θεραπείες, κάτι που θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι οι χρήστες αναζητούν γενικές πληροφορίες πιθανώς για να λάβουν προσωπικές αποφάσεις.
Πώς αλλάζει η χρήση ανά συσκευή και ώρα της ημέρας
Η μελέτη αποκάλυψε σημαντικές διαφορές ανάμεσα στη χρήση μέσω κινητού και υπολογιστή.
Η χρήση μέσω κινητού συνδέθηκε με περισσότερες προσωπικές ανησυχίες, περισσότερες ερωτήσεις για συμπτώματα και γενικά αυξημένη δραστηριότητα το βράδυ και αργά τη νύχτα. Η χρήση μέσω υπολογιστή συνδέθηκε περισσότερο με ακαδημαϊκή και επαγγελματική χρήση, ερωτήσεις για έρευνα, εργασίες και κορυφώθηκε κατά τις ώρες εργασίας.
Για παράδειγμα, η ακαδημαϊκή υποστήριξη αντιστοιχούσε στο 16,9% των συνομιλιών σε υπολογιστή, αλλά μόλις στο 5,3% σε κινητό. Αντίθετα, οι ερωτήσεις για συμπτώματα έφταναν το 15,9% στο κινητό, έναντι 6,9% στον υπολογιστή. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτά τα μοτίβα μπορεί να αντικατοπτρίζουν αλλαγές στη διάθεση μέσα στη μέρα, υποδηλώνοντας ταυτόχρονα ποιοι χρήστες είναι ενεργοί σε κάθε χρονική στιγμή.
Προσωπικές ανησυχίες στα AI chatbots
Σε ένα υποσύνολο 2.165 συνομιλιών, οι ερευνητές εξέτασαν πιο προσωπικές προθέσεις, όπως η συναισθηματική ευεξία, οι ερωτήσεις για τα συμπτώματα και οι απορίες για παθήσεις και φροντίδα. Οι περισσότερες συνομιλίες αφορούσαν προσωπικές ανησυχίες. Ωστόσο, περίπου 1 στις 7 γινόταν εκ μέρους κάποιου άλλου (συνήθως συντρόφου, γονέα ή παιδιού).
Βέβαια η έρευνα έχει και ορισμένους περιορισμούς. Βασίζεται σε δεδομένα από έναν μόνο μήνα, αφορά έναν συγκεκριμένο τύπο πλατφόρμας και εξετάζει μόνο τις ερωτήσεις, όχι τα αποτελέσματα. Οι συγγραφείς τονίζουν καταλήγοντας, ότι οι μελλοντικές μελέτες πρέπει να εξετάσουν αν η πληροφορία που λαμβάνουν οι χρήστες τους βοηθά να λάβουν καλύτερες αποφάσεις.
