Όλο και περισσότεροι άνθρωποι περιγράφουν ένα διαζύγιο που ήρθε σαν κεραυνός εν αιθρία. Χωρίς καβγάδες, χωρίς τελεσίγραφα και συχνά χωρίς καμία προειδοποίηση. Για ορισμένους, το τέλος ενός γάμου έρχεται από τη μία στιγμή στην άλλη, αφήνοντας πίσω σύγχυση, θυμό και ένα βαθύ αίσθημα προδοσίας.
Το φαινόμενο του «blindside divorce», ενός διαζυγίου που ο ένας από τους δύο συζύγους δεν είδε ποτέ να έρχεται, φαίνεται να απασχολεί όλο και περισσότερο ειδικούς και ζευγάρια. Άνθρωποι που βρέθηκαν ξαφνικά αντιμέτωποι με την κατάρρευση της κοινής τους ζωής περιγράφουν μια εμπειρία που τους σημάδεψε, ενώ ψυχολόγοι επιχειρούν να εξηγήσουν τι κρύβεται πίσω από την απόφαση κάποιων να εγκαταλείψουν έναν γάμο χωρίς προειδοποίηση και χωρίς διάθεση να συζητήσουν τα προβλήματα της σχέσης.
«Δεν υπήρξε ούτε ένα αντίο»
Η Ίβ Σίμονς ήταν σε σχέση οκτώμισι χρόνια και παντρεμένη μόλις έξι μήνες, όταν ο σύζυγός της τής ανακοίνωσε, ενώ της σέρβιρε ένα πιάτο ζυμαρικά, ότι «δεν είναι ευτυχισμένος», όπως αφηγείται στο BBC. Λίγες ημέρες αργότερα, της ξεκαθάρισε πως δεν ήθελε να προσπαθήσουν να σώσουν τον γάμο τους.
Η ίδια περιγράφει τον χωρισμό ως έναν «αμείλικτο διαχωρισμό». Το πιο δύσκολο, όπως λέει, ήταν ότι δεν υπήρχε καμία διάθεση να συζητηθεί τι είχε πάει στραβά ή αν υπήρχε κάτι που θα μπορούσε να σωθεί.
Παρόμοια εμπειρία μοιράστηκε και ο Άνταμ Ντέιβις, ψευδώνυμο που χρησιμοποιείται για λόγους προστασίας της ιδιωτικότητάς του. Ύστερα από δέκα χρόνια σχέσης και τέσσερα χρόνια γάμου, η σύζυγός του έφυγε ένα πρωί για ψώνια και δεν επέστρεψε ποτέ. Η αστυνομία τον ενημέρωσε αργότερα ότι ήταν ασφαλής, αλλά δεν επιθυμούσε καμία επικοινωνία μαζί του. Λίγες εβδομάδες μετά, έλαβε τα χαρτιά για το διαζύγιο ταχυδρομικά.
«Δεν υπήρξε καμία εξήγηση, κανένα κλείσιμο, ούτε καν ένα αντίο», λέει.
Το σοκ που αφήνει πίσω του
Ο Ντέιβις περιγράφει ότι μετά την εξαφάνιση της συζύγου του εμφάνισε συμπτώματα μετατραυματικού στρες. Δεν μπορούσε να κοιμηθεί, να φάει ή να συγκεντρωθεί στη δουλειά, ενώ ακόμη και απλές καθημερινές δραστηριότητες τού φαίνονταν ακατόρθωτες.
Όπως εξηγεί, όταν πέρασε το αρχικό σοκ, ήρθε η περίοδος του πένθους. Τότε συνειδητοποίησε ότι η σχέση του είχε τελειώσει οριστικά.
Παράλληλα, φοβάται ότι η εμπειρία αυτή θα επηρεάσει και τις μελλοντικές του σχέσεις. «Δεν έχω ξαναζήσει έναν τόσο τραυματικό χωρισμό που να με κάνει να νιώθω ότι δεν μπορώ να εμπιστευτώ ξανά τους ανθρώπους», αναφέρει.
Η Σίμονς θυμάται ότι το διαζύγιο την έκανε να αναρωτηθεί ακόμη και για το νόημα του γάμου. «Νομίζεις ότι βρίσκεσαι στο πιο ασφαλές σημείο της ζωής σου και ξαφνικά όλα χάνονται κάτω από τα πόδια σου χωρίς καμία προειδοποίηση», λέει.
Τι λένε οι ψυχολόγοι
Οι ειδικοί που μιλούν στο BBC επισημαίνουν ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου κάποιος εγκαταλείπει ξαφνικά μια σχέση για απολύτως σοβαρούς λόγους, όπως η κακοποίηση ή ο καταναγκαστικός έλεγχος.
Σε περιπτώσεις όμως όπου δεν υπάρχει απειλή, η εξήγηση μπορεί να σχετίζεται με την προσωπικότητα και το λεγόμενο «στυλ προσκόλλησης», δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι δημιουργούν και διαχειρίζονται συναισθηματικούς δεσμούς.
Ο Τζέφρι Σίμπσον, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, εξηγεί ότι ορισμένοι άνθρωποι δυσκολεύονται περισσότερο να συμβιβαστούν ή να εκφράσουν ανοιχτά τα προβλήματά τους μέσα σε μια σχέση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, όσοι έχουν αποφευκτικό τρόπο σύνδεσης είναι πιθανότερο να αποφεύγουν τις δύσκολες συζητήσεις και να παίρνουν απότομες, απόλυτες αποφάσεις. Αντίθετα, άνθρωποι που νιώθουν ασφάλεια στις σχέσεις τους είναι πολύ πιο πιθανό να προσπαθήσουν να λύσουν τα προβλήματα ή τουλάχιστον να εξηγήσουν τους λόγους που οδηγούνται στον χωρισμό.
Η Γκαλένα Ρόουντς, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ντένβερ, υπενθυμίζει πάντως ότι τα περισσότερα διαζύγια δεν είναι πραγματικά κοινές αποφάσεις. Όπως λέει, σπάνια και οι δύο σύντροφοι θέλουν να τελειώσει η σχέση την ίδια στιγμή.
Οι συνέπειες μετά τον χωρισμό
Δεν υπάρχουν ακόμη ειδικές έρευνες για το «blindside divorce», υπάρχουν όμως αρκετά στοιχεία για τις συνέπειες που αφήνει πίσω του ένα διαζύγιο γενικότερα.
Οι γυναίκες συχνά αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες οικονομικές δυσκολίες, προβλήματα στέγασης και αυξημένες ευθύνες στη φροντίδα των παιδιών. Από την άλλη πλευρά, οι άνδρες φαίνεται να είναι πιο ευάλωτοι στην κοινωνική απομόνωση, καθώς συχνά βασίζονται περισσότερο στον γάμο για συναισθηματική και κοινωνική υποστήριξη.
Οι ειδικοί σημειώνουν ότι το στοιχείο του αιφνιδιασμού μπορεί να κάνει την κατάσταση ακόμη πιο δύσκολη, επειδή δεν αφήνει χρόνο για ψυχολογική ή πρακτική προετοιμασία.
Οι σύγχρονες προσδοκίες από τον γάμο
Ο Έλι Φίνκελ, καθηγητής Κοινωνικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Northwestern, υποστηρίζει ότι οι σημερινοί άνθρωποι ζητούν πολύ περισσότερα από έναν γάμο σε σχέση με προηγούμενες γενιές.
Όπως λέει, πολλοί απογοητεύονται από ένα επίπεδο συναισθηματικής σύνδεσης που θα θεωρούνταν απολύτως ικανοποιητικό από τους παππούδες και τις γιαγιάδες τους. Την ίδια στιγμή όμως, οι γάμοι που καταφέρνουν να ανταποκριθούν σε αυτές τις υψηλές προσδοκίες μπορούν να είναι πιο ουσιαστικοί και πιο ικανοποιητικοί από ποτέ.
Ο ρόλος των εφαρμογών γνωριμιών
Μπορεί όμως η κουλτούρα των εφαρμογών γνωριμιών επηρεάζει τον τρόπο που οι άνθρωποι βλέπουν τις σχέσεις;
Η αίσθηση ότι υπάρχουν αμέτρητες εναλλακτικές επιλογές μπορεί να δημιουργήσει αυτό που οι ειδικοί ονομάζουν «παράλυση επιλογής». Παράλληλα, η συνεχής έκθεση σε πιθανούς συντρόφους μπορεί να δυσκολεύει τη δέσμευση και να ενισχύει τη σκέψη ότι κάπου υπάρχει πάντα μια καλύτερη επιλογή.
Η Σίμονς πιστεύει ότι αυτή η νοοτροπία έχει επηρεάσει τις σύγχρονες σχέσεις. Όπως λέει, πολλοί άνθρωποι φαίνεται να πιστεύουν ότι «υπάρχει κάτι καλύτερο στη γωνία», το οποίο θα λύσει όλα τα προβλήματά τους χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια.
Η ζωή μετά το «blindside divorce»
Ο Ντέιβις εξακολουθεί να προσπαθεί να διαχειριστεί τον χωρισμό του και παραδέχεται ότι ακόμη δεν έχει λάβει καμία απάντηση για το τι πραγματικά συνέβη.
Η Σίμονς, από την άλλη πλευρά, βρίσκεται πλέον σε μια νέα σχέση και έχει αποκτήσει παιδί. Αναγνωρίζει ότι υπήρχαν ενδείξεις πως δεν ήταν απόλυτα συμβατή με τον πρώην σύζυγό της, όμως τις κατάλαβε μόνο εκ των υστέρων.
Η εμπειρία αυτή την οδήγησε να γράψει βιβλίο και να μιλήσει με δεκάδες ανθρώπους που βίωσαν παρόμοιους χωρισμούς. Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε είναι ότι, όσο οδυνηρό κι αν ήταν το αρχικό σοκ, πολλοί από όσους βρέθηκαν αντιμέτωποι με ένα αιφνιδιαστικό διαζύγιο θεωρούν σήμερα ότι η εμπειρία αυτή τούς οδήγησε τελικά σε μια καλύτερη ζωή.
