Πώς επηρεάζεται ο εγκέφαλος από την άσκηση; Νέα κινέζικη έρευνα δείχνει ότι η σωματική κίνηση μπορεί να βοηθά στη διατήρηση της ικανότητας ανάκλησης αριθμών για σύντομο χρονικό διάστημα, προστατεύοντας τη δομική ακεραιότητα του εγκεφάλου. Τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό European Journal of Neuroscience, αναδεικνύουν πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς που συνδέουν έναν ενεργό τρόπο ζωής με τη γνωστική υγεία στη μέση και τρίτη ηλικία.
Καθώς ο άνθρωπος γερνά, η γνωστική έκπτωση και η άνοια είναι πιο πιθανόν να εμφανιστούν. Η μείωση της μνήμης επηρεάζει την αυτονομία και την κοινωνική συμμετοχή, ενώ η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας έχει αναγνωριστεί ως παράγοντας κινδύνου.
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι τα άτομα που παραμένουν δραστήρια διατηρούν καλύτερη μνήμη και εκτελεστικές λειτουργίες. Ωστόσο, οι βιολογικοί μηχανισμοί πίσω από αυτή την προστατευτική δράση δεν είχαν αποσαφηνιστεί πλήρως.
Πώς διαμορφώνεται ο εγκέφαλος με την ηλικία;
Με την πάροδο του χρόνου, ο εγκέφαλος υφίσταται αλλαγές, όπως:
- Μείωση του συνολικού όγκου
- Συσσώρευση μικροβλαβών
Οι νευροεπιστήμονες διακρίνουν δύο βασικούς τύπους εγκεφαλικού ιστού:
- Φαιά ουσία: Περιέχει κυρίως τους νευρώνες και είναι υπεύθυνη για την επεξεργασία πληροφοριών.
- Λευκή ουσία: Αποτελείται από νευρικές ίνες που μεταφέρουν σήματα μεταξύ διαφορετικών περιοχών του εγκεφάλου.
Η καλή κατάσταση αυτών των ιστών του εγκεφάλου είναι κρίσιμη για τη σωστή γνωστική λειτουργία.
Πώς έγινε η μελέτη;
Η εν λόγω έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 19.721 συμμετέχοντες, ηλικίας 45-82 ετών, οι οποίοι αξιολογήθηκαν με τρία τεστ μνήμης:
- Αριθμητική μνήμη (ανάκληση ακολουθιών αριθμών)
- Οπτική μνήμη (αντιστοίχιση καρτών)
- Προοπτική μνήμη (εκτέλεση ενέργειας αργότερα)
Εγκέφαλος και άσκηση
Με βάση τα αποτελέσματα της έρευνας, όσοι κινούνταν περισσότερο, είχαν καλύτερη αριθμητική μνήμη, δηλαδή μπορούσαν να θυμηθούν μεγαλύτερες ακολουθίες αριθμών. Επίσης, η αυξημένη δραστηριότητα συνδέθηκε με μεγαλύτερο συνολικό όγκο εγκεφάλου, περισσότερη φαιά και λευκή ουσία και μεγαλύτερο ιππόκαμπο, που είναι η εγκεφαλική περιοχή που παίζει βασικό ρόλο στη μνήμη και τη μάθηση.
Επιπλέον, τα πιο δραστήρια άτομα έδειξαν καλύτερη αγγειακή υγεία στον εγκέφαλο. Μάλιστα, παρατηρήθηκε σε αυτά, μία σημαντική μείωση των βλαβών που συνδέονται με αγγειακή βλάβη και γνωστική έκπτωση. Αυτή η μείωση εξηγούσε σχεδόν το 30% της θετικής επίδρασης της άσκησης στη μνήμη.
Τι σημαίνουν όλα αυτά;
Η έρευνα ενισχύει την ιδέα ότι η σωματική δραστηριότητα:
- Δεν βελτιώνει μόνο τη διάθεση ή την καρδιά
- Διατηρεί κυριολεκτικά τη «δομή» του εγκεφάλου
- Προστατεύει τη λευκή ουσία και τα αγγεία
- Υποστηρίζει τα νευρωνικά δίκτυα που απαιτούνται για τη μνήμη
