Ζείτε μαζί με τον σύντροφό σας; Εάν ναι, τότε μοιράζεστε πολλά περισσότερα από τον χώρο, τις συνήθειες και την καθημερινότητά σας. Τα ζευγάρια που συγκατοικούν, μοιράζονται, χωρίς καν να το αντιλαμβάνονται, και ένα πλήθος μικροσκοπικών οργανισμών που κατοικούν πάνω και μέσα στο σώμα. Αυτή η αόρατη κοινότητα, που αποτελείται κυρίως από βακτήρια, ιούς και μύκητες, είναι γνωστή ως ανθρώπινο μικροβίωμα. Κάθε μικροβίωμα του σώματος, από το έντερο μέχρι το δέρμα, παίζει καθοριστικό ρόλο στην υγεία.
Από τη στιγμή της γέννησης, το μικροβίωμα αρχίζει να διαμορφώνεται από τις αλληλεπιδράσεις με τη μητέρα μας, η οποία μάς φέρνει σε επαφή με διαφορετικούς μικροοργανισμούς που θέτουν τα θεμέλια για το ανοσοποιητικό και το πεπτικό μας σύστημα. Μεγαλώνοντας, οι κοινωνικές επαφές και οι άνθρωποι που ζουν κοντά μας συνεχίζουν να επηρεάζουν αυτό το οικοσύστημα.
Και όπως δείχνει η επιστήμη, οι άνθρωποι με τους οποίους συγκατοικούμε έχουν τεράστια επίδραση στη σύσταση του μικροβιώματός μας. Υπολογίζεται ότι τα ζευγάρια μοιράζονται περίπου το 30% των μικροβίων που κατοικούν στο έντερό τους. Και δεν είναι μόνο το έντερο. Πολλά ακόμη μικροβιώματα του σώματος φαίνεται πως «ευθυγραμμίζονται» με εκείνα του συντρόφου, με πιθανές επιδράσεις για την υγεία.
Το μικροβίωμα του εντέρου… Μια κοινή μικροβιακή βάση για τα ζευγάρια
Η διατροφή και ο τρόπος ζωής συγκαταλέγονται στους βασικότερους παράγοντες που διαμορφώνουν το εντερικό μικροβίωμα. Ωστόσο, μελέτες σε ζευγάρια δείχνουν ότι και η συμβίωση από μόνη της επηρεάζει σημαντικά τη μικροβιακή ποικιλία. Τα ζευγάρια που ζουν μαζί, μοιράζονται από 13 έως 30% των βακτηρίων του εντέρου τους, ακόμη και όταν λαμβάνεται υπόψη η κοινή διατροφή. Παράλληλα, παρουσιάζουν μεγαλύτερη μικροβιακή ποικιλότητα, γεγονός ενθαρρυντικό, καθώς συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο για σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και καρδιαγγειακά νοσήματα.
Ωστόσο, δεν είναι όλα ευεργετικά. Ορισμένα κοινά βακτήρια μπορεί να έχουν διαφορετικές επιδράσεις στην υγεία. Για παράδειγμα, είδη του γένους Ruminococcus μπορεί να είναι είτε ωφέλιμα είτε επιβαρυντικά, ανάλογα με το υποείδος, με κάποιες μορφές να συνδέονται με διαβήτη ή σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.
Ως εκ τούτου, αυτά τα βακτήρια δεν προσφέρουν απαραίτητα τα ίδια οφέλη σε όλους. Αυτό υπογραμμίζει πόσο περίπλοκη είναι η φύση των εντερικών μικροβίων και ο τρόπος με τον οποίο επηρεάζουν την υγεία.
Το στοματικό μικροβίωμα… 80 εκατομμύρια βακτήρια σε ένα φιλί
Το ότι μοιράζεστε το στοματικό μικροβίωμα με τον σύντροφό σας ίσως δεν σας εκπλήσσει. Με ένα φιλί δέκα δευτερολέπτων όμως, μπορεί να «ανταλλάξετε» έως και 80 εκατομμύρια βακτήρια. Μελέτες δείχνουν μάλιστα, ότι τα ζευγάρια μοιράζονται και μικροοργανισμούς που παραμένουν μακροχρόνια στην γλώσσα, το επίκεντρο του στοματικού μικροβιώματος.
Μάλιστα, τα ζευγάρια που ζουν μαζί μοιράζονται περίπου το 38% του στοματικού μικροβιώματός τους, έναντι μόλις 3% για τα ζευγάρια που δεν συγκατοικούν. Αυτό μπορεί να έχει θετικές επιδράσεις, καθώς ένα υγιές στοματικό μικροβίωμα προστατεύει από τερηδόνα και φλεγμονές, ενώ ενδέχεται να επηρεάζει ακόμη και το έντερο ή το νευρικό σύστημα.
Όπως και στο έντερο, έτσι και στο στόμα όμως, υπάρχουν βακτήρια με διττό ρόλο. Ορισμένα παραμένουν στο στόμα χωρίς να προκαλούν νόσο, άλλα είναι επιβαρυντικά και άλλα δρουν προστατευτικά.
Το μικροβίωμα του δέρματος… Το «κοινό αποτύπωμα»
Το μικροβίωμα του δέρματος διαφέρει τόσο από άνθρωπο σε άνθρωπο, που συχνά χαρακτηρίζεται ως το προσωπικό μας «αποτύπωμα». Επειδή το δέρμα είναι συνεχώς εκτεθειμένο, τα βακτήριά του προσαρμόζονται διαρκώς σε παράγοντες, όπως το κλίμα.
Παρόλα αυτά, η στενή επαφή με τον σύντροφο ή ακόμη και με τα κατοικίδια, επηρεάζει έντονα τη σύστασή του. Σε σύγκριση με το έντερο και το στόμα, το δέρμα φαίνεται να παρουσιάζει τη μεγαλύτερη ομοιότητα μεταξύ των ζευγαριών. Και δεν μιλάμε μόνο για τα χέρια ή τα μπράτσα. Έρευνες δείχνουν ότι τα ζευγάρια μπορεί να μοιράζονται έως και το 17,5% των βακτηρίων στα βλέφαρα.
Ακόμη και χωρίς άμεση επαφή, οι κοινές επιφάνειες, όπως για παράδειγμα το κρεβάτι, αρκούν ώστε τα μικροβιώματα να «ευθυγραμμιστούν», μιας και αφήνουμε μικροβιακά ίχνη παντού και ταυτόχρονα συλλέγουμε νέα από το περιβάλλον γύρω μας.
Παρότι η ιδέα ότι μοιράζεστε μικρόβια με τον σύντροφό σας μπορεί να ακούγεται ανησυχητική, στην πραγματικότητα δεν υπάρχει λόγος προβληματισμού. Τα περισσότερα βακτήρια είναι αβλαβή και πολλά από αυτά ωφελούν το σώμα, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό, βοηθώντας την πέψη και παράγοντας απαραίτητα θρεπτικά συστατικά.
Η συμβίωση, όπως φαίνεται, δεν ενώνει μόνο τις ζωές αλλά και τα μικροβιώματά σας. Και στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτό λειτουργεί υπέρ σας.
