Συνήθως πιστεύουμε ότι όσο περισσότερο σκεφτόμαστε, τόσο καλύτερες αποφάσεις παίρνουμε. Όμως μια νέα μεγάλη επιστημονική μελέτη στο επαγγελματικό σκάκι δείχνει κάτι αρκετά διαφορετικό. Οι πιο γρήγορες κινήσεις των κορυφαίων παικτών συχνά ήταν και οι καλύτερες. Ηε ν λόγω έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences και ανέλυσε πάνω από 215.000 κινήσεις από περίπου 3.600 επαγγελματικούς αγώνες σκάκι.
Τι έδειξε η μελέτη για τις αποφάσεις
Οι ερευνητές στη συγκεκριμένη μελέτη διαπίστωσαν ότι:
- όσο πιο γρήγορα έπαιρνε μια απόφαση ένας επαγγελματίας παίκτης, τόσο πιο πιθανό ήταν να είναι σωστή
- οι πιο αργές αποφάσεις συνδέονταν συχνά με πιο δύσκολες θέσεις και χειρότερη τελική επιλογή
- ακόμα και όταν λάμβαναν υπόψη την πίεση χρόνου και τη δυσκολία της θέσης, η σχέση αυτή παρέμενε
Με άλλα λόγια, το να σκέφτεται κανείς περισσότερο δεν σήμαινε απαραίτητα πως έκανε και καλύτερη κίνηση.
Πώς έγινε η έρευνα
Η ερευνητική ομάδα της μελέτης εξέτασε πραγματικά δεδομένα από επαγγελματικά τουρνουά σκάκι. Κάθε κίνηση αξιολογήθηκε όχι από ανθρώπους, αλλά από υπολογιστικά συστήματα, τα οποία εντοπίζουν τη «βέλτιστη» κίνηση σε κάθε θέση. Έτσι οι επιστήμονες μπορούσαν να συγκρίνουν αντικειμενικά την ποιότητα κάθε απόφασης.
Γιατί οι γρήγορες κινήσεις ήταν καλύτερες
Οι ερευνητές εξηγούν ότι όταν ένας παίκτης βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη θέση, συνήθως χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να σκεφτεί. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι θα βρει καλύτερη λύση, απλώς σημαίνει ότι η θέση είναι πιο περίπλοκη.
Αντίθετα, όταν ένας παίκτης «βλέπει» γρήγορα την καλύτερη κίνηση, αυτό πιθανόν δείχνει ισχυρή διαίσθηση και εμπειρία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απόφαση έρχεται φυσικά, χωρίς μεγάλη σκέψη. Η μελέτη υποστηρίζει ότι η δυσκολία ενός προβλήματος είναι ο βασικός παράγοντας που καθυστερεί την απόφαση, όχι απαραίτητα η ποιότητα της σκέψης.
Ισχύει παντού αυτό με τις αποφάσεις;
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα αποτελέσματα αφορούν σε επαγγελματίες σκακιστές και δεν σημαίνει ότι σε όλες τις καταστάσεις οι γρήγορες αποφάσεις είναι καλύτερες. Το σκάκι είναι ένα πολύ ειδικό περιβάλλον, όπου οι παίκτες έχουν χρόνια εμπειρίας και αναγνωρίζουν μοτίβα σχεδόν αυτόματα. Στην καθημερινή ζωή, σε σημαντικές αποφάσεις ή σε νέα προβλήματα, ο περισσότερος χρόνος σκέψης κάποιες φορές μπορεί να είναι απαραίτητος.
Η έρευνα δείχνει κάτι ενδιαφέρον. Δείχνει πως στις περιπτώσεις υψηλής εξειδίκευσης, όπως το επαγγελματικό σκάκι, οι καλύτερες αποφάσεις συχνά δεν έρχονται από τη μεγαλύτερη σκέψη, αλλά από την πιο καθαρή διαίσθηση. Με άλλα λόγια, κάποιες φορές το «πρώτο ένστικτο» ενός ειδικού μπορεί να είναι πιο σωστό από τη μακροχρόνια ανάλυση.
