Ανάλογα με τον ποιον θα ρωτήσετε, το τρέξιμο μπορεί να είναι είτε μια υπέροχη εμπειρία είτε σκέτη… ταλαιπωρία. Κι ενώ κάποιοι δεν θα συμπαθήσουν ποτέ το cardio, το πώς εξελίσσεται μια διαδρομή εξαρτάται από πολύ περισσότερα. Έχοντας αυτό κατά νου, ερευνητές από το Simon Fraser University αποφάσισαν να εξετάσουν τι γράφουν οι χρήστες μιας δημοφιλούς εφαρμογής άσκησης για τα τρεξίματά τους, ώστε να καταλάβουν τι κάνει μια προπόνηση εξαιρετική ή εντελώς απογοητευτική.
Οι ερευνητές μελέτησαν αναρτήσεις 137 χρηστών από το Βανκούβερ, καλύπτοντας περίπου δέκα χρόνια δεδομένων. Αντί να περιοριστούν στους χάρτες και στα στατιστικά, οι ερευνητές εστίασαν στις λέξεις που χρησιμοποιούσαν οι δρομείς για να περιγράψουν την εμπειρία τους.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Wellbeing, Space and Society, επικεντρώθηκε σε αναρτήσεις με έντονο συναισθηματικό φορτίο — είτε πολύ θετικό είτε πολύ αρνητικό. Με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, οι ερευνητές «σάρωσαν» περισσότερα από 40.000 τρεξίματα και εντόπισαν 3.225 αναρτήσεις με τις πιο έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις. Στη συνέχεια, τις ανέλυσαν χειροκίνητα για να εντοπίσουν μοτίβα που εξηγούν τι κάνει ένα τρέξιμο εξαιρετικό ή απογοητευτικό.
Οι δρομείς αναφέρονταν κυρίως σε ψυχολογικούς παράγοντες, ενώ ακολουθούσαν οι εμπειρίες με άλλους ανθρώπους, οι καιρικές συνθήκες, το περιβάλλον, οι σωματικές αισθήσεις και τα χαρακτηριστικά της διαδρομής.
Τι συμβαίνει στο μυαλό των δρομέων
Οι αναρτήσεις έδειξαν ότι οι ψυχικές και συναισθηματικές παράμετροι κυριαρχούν. Οι δρομείς μιλούσαν για απόλαυση, κίνητρο, ευεξία και το πώς ένιωθαν με την απόδοσή τους. Πολλοί περιέγραφαν το τρέξιμο ως περιπέτεια και διασκέδαση, ειδικά όταν δεν είχαν το βλέμμα καρφωμένο σε χρόνους και αποστάσεις.
Άλλοι χρησιμοποιούσαν το τρέξιμο ως εργαλείο ψυχικής υγείας. Πολλές αναρτήσεις το περιέγραφαν ως αυτοφροντίδα ή ως τρόπο να αποφορτιστούν από έντονα συναισθήματα. Διαδρομές στη φύση ή με μουσική εμφανίζονταν συχνά σε posts όπου οι δρομείς ένιωθαν καλύτερα μετά.
Το κίνητρο μεταβαλλόταν ανάλογα με προσωπικούς στόχους υγείας, τις επιδόσεις άλλων δρομέων ή την προσπάθεια για συγκεκριμένα επιτεύγματα. Κούραση, άγχος και φορτωμένο πρόγραμμα το υπονόμευαν. Οι άνδρες, πιο συχνά, συνέκριναν τις επιδόσεις τους με άλλους, νιώθοντας μερικές φορές απογοήτευση όταν δεν μπορούσαν να ακολουθήσουν τον ρυθμό.
Τρέξιμο μόνοι ή με παρέα
Πολλοί δρομείς αναφέρθηκαν στη κοινωνική διάσταση του τρεξίματος. Η πλειονότητα προτιμούσε ξεκάθαρα να τρέχει με άλλους, μιλώντας για έντονο αίσθημα του ανήκειν. Από την άλλη, κάποιοι άλλοι αναζητούσαν συνειδητά τη μοναχικότητα, καθώς την θεωρούν αναζωογονητική.
Οι πολυσύχναστες διαδρομές αποθάρρυναν αρκετούς, ιδιαίτερα όσους είχαν στόχο την απόδοση και θεωρούσαν τις διακοπές από άλλους πεζούς ενοχλητικές. Μερικοί, πάντως, απολάμβαναν το people‑watching (η παρατήρηση των ανθρώπων) και τις ευχάριστες συναντήσεις με αγνώστους.
Κομβικός ο ρόλος του καιρού
Ο καιρός εμφανιζόταν ξανά και ξανά στις αναρτήσεις. Οι δρομείς εκτιμούσαν τις ήπιες θερμοκρασίες και τον ήλιο. Οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες τους ανάγκαζαν συχνά να περιοριστούν, να αλλάξουν ώρα ή να ρίξουν τον πήχη.
Το κρύο από την άλλη, φάνηκε να τους διχάζει. Κάποιοι το έβρισκαν τονωτικό, ενώ άλλοι μείωναν την απόσταση ή έμεναν μέσα. Ο δυνατός αέρας ήταν σχεδόν πάντα ανεπιθύμητος, ειδικά όταν φυσούσε αντίθετα.
Τρέξιμο & περιβάλλον
Οι δρομείς σχολίαζαν συχνά το περιβάλλον της διαδρομής τους. Τα στοιχεία που φάνηκαν να τους αρέσουν περισσότερο είχαν σχεδόν πάντα σχέση με τη φύση: δάση, νερά, βουνά και ηλιοβασιλέματα κυριαρχούσαν στις θετικές αναρτήσεις.
Τα μονοπάτια μέσα σε δέντρα θεωρούνταν ιδιαίτερα αναζωογονητικά ενώ πολλοί αναζητούσαν διαδρομές κοντά στο νερό. Οι δρομείς εκτιμούσαν τις ήσυχες διαδρομές με ελάχιστη κυκλοφορία, ενώ τα αρνητικά σχόλια αφορούσαν κυρίως τον κίνδυνο από απρόσεκτους οδηγούς.
Το έδαφος κάτω από τα πόδια τους
Η ποιότητα του εδάφους αποδείχθηκε πιο σημαντική απ’ όσο θα περίμενε κανείς. Οι περισσότεροι προτιμούσαν καλά συντηρημένα μονοπάτια, με λίγα εμπόδια και ομαλή επιφάνεια. Οι μαλακές επιφάνειες — όπως στίβοι, δασικά μονοπάτια ή χλοοτάπητας — ήταν σαφώς πιο δημοφιλείς από το σκληρό τσιμέντο ή το χαλίκι. Οι απόψεις για τις ανηφόρες διέφεραν: κάποιοι απολάμβαναν την πρόκληση, ενώ άλλοι προτιμούσαν επίπεδες διαδρομές.
Αυτό που αποκαλύπτει η έρευνα είναι βαθιά προσωπικό. Το τρέξιμο δεν αφορά μόνο την απόσταση ή την ταχύτητα. Η ώρα, ο τόπος, η παρέα και το περιβάλλον διαμορφώνουν την εμπειρία. Κάθε διαδρομή επηρεάζεται από δεκάδες μικρές λεπτομέρειες που μπορούν να την κάνουν είτε απολαυστική είτε δυσάρεστη.
