Πώς ο εγκέφαλος αποφασίζει τι θα φάμε πριν καν το καταλάβουμε;

Έχετε ποτέ αναρωτηθεί γιατί, μόλις δείτε ένα φαγητό, ξέρετε αμέσως αν το θέλετε ή όχι; Πριν ακόμα σκεφτείτε θερμίδες, πόσο υγιεινό είναι ή αν «κάνει καλό», ο εγκέφαλός έχει ήδη πάρει θέση και απόφαση, κάνοντας το σε χρόνο ρεκόρ. Νευροεπιστήμονες μέσα από τα ευρήματα μιας πρόσφατης μελέτης αναφέρουν ότι ο εγκέφαλος «ζυγίζει» το φαγητό μέσα σε μόλις 200 χιλιοστά του δευτερολέπτου, δηλαδή γρηγορότερα απ’ όσο ανοιγοκλείνουμε τα μάτια μας.

Η πρώτη εντύπωση δεν είναι τυχαία

Όταν κοιτάμε ένα τρόφιμο, ο εγκέφαλος δεν αξιολογεί πρώτα ένα χαρακτηριστικό και μετά το επόμενο. Αντίθετα, επεξεργάζεται πολλές πληροφορίες ταυτόχρονα:

Πόσο νόστιμο φαίνεται
Αν το θεωρούμε υγιεινό
Πόσο επεξεργασμένο είναι
Αν μας είναι οικείο
Τι συναίσθημα μας προκαλεί

Αυτή η παράλληλη επεξεργασία εξηγεί γιατί συχνά μπορούμε να σκεφτούμε: «Το θέλω πολύ, αλλά μάλλον δεν είναι και τόσο καλό για μένα» – όλα μέσα σε μια στιγμή.

Οι δύο «ζυγαριές» που έχει ο εγκέφαλος

Οι επιστήμονες εντόπισαν ότι οι περισσότερες διατροφικές μας κρίσεις βασίζονται σε δύο βασικές διαστάσεις:

Πόσο ελκυστικό είναι το φαγητό: Εδώ μπαίνουν η γεύση, η επιθυμία να το φάμε, τα θετικά συναισθήματα και η οικειότητα. Είναι το κομμάτι που λέει: «Μου αρέσει, το ξέρω, το θέλω».

Πόσο επεξεργασμένο φαίνεται: Αυτή η διάσταση σχετίζεται με τις θερμίδες, τον βαθμό επεξεργασίας και το αν φαίνεται υγιεινό. Είναι η φωνή που αναρωτιέται: «Πόσο “βαρύ” είναι αυτό; ή θα μου κάνει καλό»

Το εντυπωσιακό είναι ότι και οι δύο αυτές εκτιμήσεις ενεργοποιούνται σχεδόν ταυτόχρονα στον εγκέφαλο.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ζυμαρικά φούρνου με μπρόκολο

Η δύναμη της οικειότητας: Γιατί ο εγκέφαλος αγαπά ό,τι γνωρίζει

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορά την οικειότητα. Τρόφιμα που αναγνωρίζουμε εύκολα ή έχουμε ξαναδεί πολλές φορές τραβούν πιο γρήγορα την προσοχή μας. Ο εγκέφαλος τα θεωρεί πιο «ασφαλή», πιο αποδεκτά – και συχνά πιο νόστιμα. Αυτό εξηγεί γιατί τα παιδικά φαγητά, οι παραδοσιακές συνταγές ή ό,τι μας θυμίζει το σπίτι ή το φαγητό της μαμάς έχουν τόσο ισχυρή επίδραση στις επιλογές μας, ανεξάρτητα από τη διατροφική τους αξία.

Γιατί η γνώση από μόνη της δεν αρκεί

Πολλοί πιστεύουμε ότι οι καλές διατροφικές επιλογές εξαρτώνται μόνο από τη σωστή πληροφόρηση. Όμως, σύμφωνα με τους ερευνητές, αν θέλουμε να τρώμε πιο υγιεινά, δεν αρκεί μόνο να γνωρίζουμε τι είναι καλό για εμάς· σημαντικό είναι και να επηρεάζουμε αυτό που τραβά πρώτα την προσοχή μας.

Πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε αυτή τη γνώση στην καθημερινότητά μας;